Umberto Eco, 1968 Yaz Olimpiyat Oyunlarının başlamasına 10 gün kala, 2 Ekim’de “Olimpiyat istemiyoruz” sloganlarıyla “Üç Kültür Meydanı”nı dolduran ve kolluk kuvvetlerinin saldırısında hayatını kaybeden 400’ü aşkın öğrenci için “Boşuna öldüler” demişti. Eco’nun bu ifadesi, 1968’de Meksika’yı da kasıp kavuran öğrenci hareketinin başkent Meksiko’da o gün düzenlediği eylemin gerekçesini ve taleplerini küçümsemesine değil, spor ve etrafındaki medya maymunluğunun dahil olduğu her tartışmayı güdükleştirdiği iddiasına dayanıyordu. Eco, sporun bir instrumentum regni yani iktidarın kitleleri kontrol aracı olduğu fikri “eskimiş” görünse de sürekli boş ve yararsız tartışmaları teşvik eden spor gevezeliğinin gündelik hayatın efendisi haline geldiğini söylüyordu. Ona göre böylesi bir “cehalet mekanı” üzerinden Meksikalı öğrenciler gibi politika yapmak da beyhudeydi. Sonunda meşhur “gevezelik” onların acılarını da yutacaktı.

Haksız çıkmış sayılmaz! Meksiko 1968, tarihin en protest spor etkinliği olsa da başta Tommie Smith&John Carlos’un (ve Peter Norman’ın) madalya podyumundaki ikonik eylemi olmak üzere ortaya konan hiçbir aykırı ses, “No queremos olimpiadas, queremos revolución!” yani “Olimpiyat değil devrim istiyoruz!” diyen gençliğin sesini güçlendiremedi. Hatta Meksika, hiçbir şey olmamış gibi iki yıl sonra futbol tarihinin en görkemli dünya kupasına ev sahipliği yaptığında artık o devrimci gençlik ateşi de sönmeye yüz tutmuştu.

Aradan geçen yaklaşık 60 yılda dünya daha iyi bir yere dönüşmediği gibi bazı aktörlerin kimliği de değişmedi. “Napalm Kızı” olarak bilinen Pulitzer Ödüllü meşhur fotoğraf çekildiğinde sene 1972’ydi. ABD bu kez Vietnam’ı işgal ediyordu ve kız çocukları onların ve müttefiklerinin Napalm bombalarından kaçıyordu. Aynı yaz düzenlenen Münih Olimpiyat Oyunlarının başlangıcına Filistinli “Kara Eylül” örgütünün katliamı damga vururken kendi halkını Napalm bombasıyla vuran Güney Vietnam hiçbir şey olmamış gibi turnuvada boy gösteriyordu. 400 metre erkeklerde........

© Evrensel