menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yapay zekâyı soğutma meselesi

9 0
17.03.2025

Yapay zekâyı soğutmak derken hem piyasaları soğuturken olduğu gibi yapay zekâ odaklı işi azaltıp soğutmayı hem de su ile veri merkezlerini soğutmayı ele alıyorum.

Veri merkezleri ve yapay zekâyı birlikte ele aldığımızda şu tanımlama önem kazanıyor: Yapay zekâyı destekleyen yüksek yoğunluklu bilişim altyapısı. Bunu daha önce anlattığım üzere, Pentium IV işlemcilere geçişte yaşamıştık ve bunlarla yaptığımız toplama bilgisayar montajlarında en önemli boyutu işlemcinin üzerine özel fanını yerleştirmeyi ve bunun enerji aldığı pine kabloyu bağlamayı unutmamaktı. Yeni bir uygulama olduğu için ve diğer birçok işleme eklendiği için unutulabilen bir konuydu. O zamanlar en önemli mesele, bilgisayarı satmamızı sağlayan Turbo konusuydu. Bilgisayar kasasının üzerinde ışıklı bir hız göstergesi bulunuyor ve bu göstergenin altında bir Turbo butonu yer alıyordu. Bu butona basıldığı zaman bilgisayar belirli bir işi daha hızlı yapmasını sağlayacak şekilde kaynaklarını düzenliyordu ama işin sırrı bu değildi. İşin sırrı ya da aslı, normal modda çalışırken 11 gibi az sayıda LED parçasını yandığı bir sayı ve Turbo’yu da 88 gibi bütün LED’lerin ışıl ışıl yandığı bir sayı ile gösterip ticarileştirmeye hizmet edecek bir görselleştirme yaratmaktı. İnsanlar bundan etkileniyordu ama asla sekiz katlık bir işlemci hızı artışı söz konusu olmuyordu. İşlemcinin ısınmasına neden olan yüksek enerji tüketimi nedeniyle ebediyen Turbo modunda çalışmak gibi bir olanak da yoktu. Vertiv’in bültenindeki “yapay zekâyı destekleyen yüksek yoğunluklu bilişim altyapısı” ifadesini görünce o günlere gittim.

O gittiğim yerden buraya dönersem, transistör çağını yaşadığımızı ama sorunları müzik seti mantığı ile ele aldığımızı söyleyebiliyorum. Transistör çağı, elektronik cihazlarda tüpten transistor e geçmemiz nedeniyle konsolun üzerine koyduğumuz dev ev radyolarından kemerimize astığımız Walkman’e geçişi ifade ediyor. Transistörler, 5 voltta kutuplanıp üzerlerinden bu mikroelektronik elektronik parçaları yönetmek için çok küçük bir akım akıtıldığından örneğin koca bir müzik seti söz konusu olduğunda ortada bir mucize var gibi görünüyordu. Bizim LED hız göstergelerinde yaptığımız gibi, müzik seti üreticileri de PMPO güç hesabı ile portatif müzik setlerinin üzerine 2 bin 800 watt’a kadar varan rakamlar yazıyorlardı. Ancak dışarıdayken pil bittiğinde ya da kaset sardığında bütün bu büyük güç gösterisi sona eriyordu. Piller akarsa daha büyük rezaletti. Yani aslında bütün mesele, enerji ve veri (data) ile ilgiliydi.

Bugün de yapay zekâda farklı bir durum yokken biz hâlâ aynı ticari büyü ile yaşamayı sürdürüyoruz. Sevindirici olan, sınırlı veri ve işlemci gücü ile küçük veri çözümlerinin de gelişiyor olması. Böylece Walkman’in sağladığı gibi daha gürültüsüz ortamlarda kendi müziğimizi dinleyebileceğiz. Üstelik o zaman olmayan kulak içi kulaklıklar ve gürültü bastırma özellikleri sayesinde çok daha iyi bir izolasyon sağlamak mümkün oluyor. Buna altyapı dersek, veri merkezi altyapıları alanında çalışan Vertiv’in yaptıklarına bakarak benzer bir analiz yapalım.

Vertiv, 2025’in başlarında ilk olarak Compass Datacenters ile birlikte çalışarak sıvı ve hava soğutma sistemlerini birleştireceğini ve bu işbirliği ile yapay zeka uygulamalarında sıvı soğutmanın yaygınlaşmasını hedeflediğini açıklıyordu. Türünün ilk örneği olan soğutma çözümünün, yapay zeka destekli veri merkezlerinin değişen ve karma soğutma ihtiyaçlarını karşılamak için hava ve sıvı soğutma teknolojilerini bir araya getirdiği ifade ediliyordu. Bu yaklaşımın hitap ettiği sorun, veri merkezlerinin, yapay zekayı destekleyen yüksek yoğunluklu bilişim altyapılarının, mevcut BT uygulamalarıyla bir arada bulunduğu dinamik ortamları desteklemekte zorluk yaşamasıydı.

İşbirliğinin bir yanında, kritik dijital altyapı ve süreklilik çözümlerinin küresel sağlayıcısı Vertiv, diğer yanında ise, dünyanın önde gelen teknoloji şirketleri için veri merkezi kampüsleri tasarlayan, inşa eden ve işleten Compass Datacenters yer alıyordu. Bu iş birliğiyle, yapay zekayı destekleyen yüksek yoğunluklu bilişim altyapıları için hava ve sıvı soğutma arasında esnek geçiş yapabilen, türünün ilk örneği yenilikçi bir çözüm geliştirildi. Vertiv ve Compass mühendislerinin geleceğe yönelik vizyonuyla geliştirilen bu yenilikçi soğutma çözümünün teknoloji altyapısı, Vertiv tarafından tasarlanıp üretildi. İlk ünitelerin, 2025’in şu anda içinde bulunduğumuz ilk çeyreğinde Compass’ın bir tesisinde, uzun süreli ve milyarlarca dolarlık bir tedarik anlaşmasının parçası olarak devreye alınmasının planlandığı açıklandı.

Yüksek verimli Vertiv Liebert DSE Paket Sisteminin........

© Ekonomim