Ο Ορμπαν και εμείς - Γράφει ο Γιώργος Κύρτσος
Κρίσιμες βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία, την Κυριακή 12 Απριλίου. Κρίνονται η.. πέμπτη συνεχόμενη και συνολικά έκτη τετραετία του Ορμπαν και πολλά περισσότερα.
Με το πέρασμα του χρόνου ο Ορμπαν αναδείχθηκε σε ηγέτη αναφοράς για διάφορα ζητήματα μεγάλης σημασίας. Γι αυτό οι εκλογές της Κυριακής μας αφορούν άμεσα.
Ο Ορμπαν ήταν ηγετική φυσιογνωμία στις κινητοποιήσεις που συνέβαλαν στην πτώση του κομμουνισμού. Ηταν ο εκφραστής της νέας γενιάς που διψούσε για ελευθερία.
Ακολούθησε μία εντυπωσιακή πολιτική άνοδος που οδήγησε στην πρώτη κυβερνητική τετραετία Ορμπαν στη βάση φιλελεύθερου προγράμματος. Η υπονόμευση της κυβέρνησής του από δυνάμεις που είχαν τις ρίζες τους στο κομμουνιστικό καθεστώς και η οριακή του ήττα στις επόμενες βουλευτικές εκλογές,τον οδήγησαν σε αλλαγή νοοτροπίας και μεθόδων. Εγινε συγκεντρωτικός, ηγετικός, οργανωτικός με ισχυρές διασυνδέσεις, αποφασιστικός έως αδίστακτος.
Η ηγετική του μεταμόρφωση απέδωσε. Εδώ και 16 χρόνια βρίσκεται στην εξουσία, το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με κοινοβουλευτική πλειοψηφία δύο τρίτων, που επιτρέπει συνταγματικές αλλαγές στη βάση του πολιτικού σχεδιασμού της κυβερνητικής ηγεσίας.
Υπονόμευση κράτους δικαίου
Οι 4 συνεχείς τετραετίες στην εξουσία οδήγησαν, σε συνδυασμό με τη μεθοδολογία που ακολούθησε, στην υπονόμευση του κράτους δικαίου στην Ουγγαρία.
Ισχυρά ΜΜΕ είχαν να επιλέξουν μεταξύ υποταγής στο καθεστώς, οικονομικής ασφυξίας ή πώλησης σε συμφέροντα φιλικά προς τον Ορμπαν.
Περιόρισε την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και έστησε μηχανισμό αντιπολίτευσης στην αντιπολίτευση, εμποδίζοντας την ανάπτυξή της.
Προχώρησε σε υπερσυγκέντρωση οικονομικής εξουσίας αναπτύσσοντας τη διαπλοκή και μετατρέποντας συγγενείς και φίλους σε εξαιρετικά ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες. Ανέπτυξε το κομματικό, πελατειακό κράτος μαζί και τα φαινόμενα διαφθοράς.
Η μέθοδος Ορμπαν για την υπονόμευση του κράτους δικαίου βρήκε μιμητές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Χαρακτηριστική η πορεία Μητσοτάκη, ο οποίος ξεκίνησε από επικριτής του Ορμπαν,σε στυλ Μακρόν, για να εξελιχθεί σε μιμητή της μεθοδολογίας του με στόχο την παραμονή στην εξουσία.
«Κοριοί», όπως ο Ορμπαν. Ελεγχος των ΜΜΕ και της Δικαιοσύνης, οπως ο Ορμπαν. Ανάπτυξη διαπλοκής, κομματικού και πελατειακού κράτους και των σχετικών φαινομένων διαφθοράς, όπως ο Ορμπαν. Υπονόμευση της αντιπολίτευσης, όπως ο Ορμπαν.
Ολες αυτές οι αρνητικές πλευρές του δημόσιου βίου προϋπήρχαν του Ορμπαν αυτός όμως τις συνδύασε σε ένα καλά μελετημένο,ολοκληρωμένο σύστημα με εντυπωσιακή αποτελεσματικότητα.
Σε ορισμένα ζητήματα, όπως ο βαθμός ελευθερίας των ΜΜΕ, η Ελλάδα του Μητσοτάκη αξιολογείται συνεχώς από το 2022 σαν πολύ χειρότερη από την Ουγγαρία του Ορμπαν.
Συνολικά όμως το ελληνικό πολιτικό σύστημα κρίνεται διεθνώς δημοκρατικότερο της Ουγγαρίας με καλύτερη ποιότητα κράτους δικαίου.
Επινοώντας αντιπάλους
Η μέθοδος Ορμπαν στηρίζεται και στην επινόηση αντιπάλων προκειμένου να συσπειρώνεται και να αποπροσανατολίζεται η λαϊκή βάση.
Βασικός αντίπαλος είναι οι Βρυξέλλες.Τις καταγγέλει για σοβιετικού τύπου γραφειοκρατία και ηγεμονία και διαρκείς επεμβάσεις στα εσωτερικά της Ουγγαρίας.
Σημαντικός αντίπαλος είναι και ο διεθνής φιλελευθερισμός. Από τους gay και τις λεσβίες που απειλούν την οικογένεια μέχρι τις διεθνείς ΜΚΟ που ασχολούνται με τα ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα.
Αντίπαλος είναι και η Ουκρανία λόγω της ύπαρξης ουγγρικής μειονότητας σε αυτήν για την οποία ο Ορμπαν διεκδικεί περισσότερα δικαιώματα.Με την πτώση της Αυστρο-Ουγγαρίας μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ουγγαρία υπέστη φοβερό εδαφικό ακρωτηριασμό ενώ εκατομμύρια Ούγγροι βρέθηκαν εκτός Ουγγαρίας. Πρόκειται για εθνικό τραύμα που επηρεάζει ακόμη τον δημόσιο βίο.
Αντίπαλος για τον Ορμπαν είναι και οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που θεωρεί όργανα εξισλαμισμού της Ευρώπης. Αυτοπροβάλεται σαν υπερασπιστής του χριστιανισμού ενώ ακόμη και οι λίγοι πρόσφυγες και μετανάστες που φτάνουν στην Ουγγαρία, επιδιώκουν να πάνε σε περισσότερο αναπτυγμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Ο αντί-ευρωπαϊσμός του Ορμπαν τον σπρώχνει στην ευθυγράμμιση με Πούτιν και Τραμπ. Η σημαντική ενεργειακή εξάρτηση της Ουγγαρίας από τη Ρωσία στηρίζει την επιχειρηματολογία του για ενεργειακή αστοχία Βρυξελλών και Ουκρανίας σε βάρος της Ουγγαρίας.
Εμφανίζεται να έχει άμεση επαφή με Πούτιν,δικαιολογεί-ως ένα βαθμό-την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία,δημιουργεί συνεχώς εμπόδια στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της άμυνας και της οικονομίας της Ουκρανίας.
Στα Βαλκάνια έχει προσεγγίσει τον Βούτσιτς της Σερβίας για τη δημιουργία ενός φίλο-Πούτιν δίδυμου. Ταυτόχρονα έχει εξελιχθεί σε προστάτη των εθνικιστών του VMRO της Β.Μακεδονίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι όταν ο Γκρουέφσκι καταδικάστηκε σε φυλάκιση για κατάχρηση εξουσίας στα Σκόπια, ο Ορμπαν οργάνωσε τη διαφυγή του μέσω Βελιγραδίου στη Βουδαπέστη, όπου του χορήγησε.. πολιτικό άσυλο.
Από τα παραπάνω προκύπτει ένα ευρύτερο ευρωπαικό και ελληνικό ενδιαφέρον για το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ουγγαρία.
Η κοινή αντίθεση προς την ΕΕ αλλά και το πρότυπο του αυταρχικού ηγέτη έχει οδηγήσει τον Ορμπαν στην ταύτιση με τον Τραμπ.Επίσης καλύπτει πλήρως τον Νετανιάχου στη γενοκτονίες που οργανώνει.
Ο Τραμπ χρησιμοποιεί την ευρωπαϊκή άκρα Δεξιά για να διχάσει και να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ.Η διαφορά μεταξύ του Ορμπαν και άλλων ευρωπαίων ακροδεξιών ηγετών είναι ότι αυτός δεν έχει όρια στην υποστήριξή του στον Τραμπ.
Η Λεπέν κρατάει αποστάσεις από τον Τραμπ στα πλαίσια του γαλλικού εθνικισμού.Η ευέλικτη Μελόνι για να αποφύγει τη φθορά του κυβερνητικού συνασπισμού της Ιταλίας.Η στενή σχέση Ορμπαν-Τραμπ αναδείχθηκε μέσα από την άμεση συμμετοχή του αντιπροέδρου των ΗΠΑ,Βανς,στην προεκλογική εκστρατεία του Ορμπαν.Πήγε στην Ουγγαρία για να στηρίξει τον Ορμπαν και να καταγγείλει ευρωπαϊκή ανάμειξη στον προεκλογικό αγώνα.
Αν ηττηθεί ο Ορμπαν στις εκλογές θα ηττηθεί και η στρατηγική ευρωπαϊκής αποδυνάμωσης,διάλυσης που ακολουθούν ο Τραμπ και η ευρωπαϊκή άκρα Δεξιά.
Ο Ορμπαν έχει νικήσει τα κόμματα της αντιπολίτευσης με αυτόνομη κάθοδό τους αλλά και με τη μορφή εκλογικού συνασπισμού που δεν έπεισε.
Η βασική διαφορά με τις προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις είναι ότι το καθεστώς Ορμπαν αυτή τη φορά αμφισβητείται από τα μέσα.
Ενα νεότερο ηγετικό στέλεχος του καθεστώτος διαχώρισε τη θέση του και ίδρυσε νέο κόμμα στο οποίο προσχώρησαν πολλές προσωπικότητες και δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Ετσι δημιουργήθηκε η κατάλληλη εκλογική δυναμική.Σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις η διαφορά σε βάρος του Ορμπαν μπορεί να φτάσει τις 7-8 μονάδες.Οι δημοσκοπήσεις όμως δεν είναι συμβόλαια και ο Ορμπαν έχει κάνει τις κατάλληλες κινήσεις ώστε μία νίκη της αντιπολίτευσης με 3-4 μονάδες να μην οδηγεί αυτόματα σε εξασφάλιση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Βασική είναι και η διαφορά με την Ελλάδα όπου τα κόμματα της αντιπολίτευσης προσπαθούν να αντιμετωπίσουν εκλογικά την κυβέρνηση-καθεστώς Μητσοτάκη χωρίς να υπάρχει αμφισβήτηση της κυβέρνησης-καθεστώτος από τα μέσα.
Η εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής 12/4,στην Ουγγαρία, είναι,κατά τη γνώμη μου,η σημαντικότερη ευρωπαϊκή εκλογική αναμέτρηση του 2026.
