Savaşlar genel­likle güçlü ola­nın garanti kazana­cağına dair yanlış bir varsayımla baş­lar. Güçlü tarafın kâğıt üzerinde as­keri kabiliyetleri, ekonomik kapasite­si, siyasi meşruiye­ti herkesçe bilinen ve kabullenilen konu­lardır. Bir ülkenin askeri ka­pasitesine bakılıp, “kendisin­den sonra gelen bilmem kaç ül­kenin toplamından daha fazla savunma bütçesine sahip” gi­bi bir veri görüldüğünde aske­ri liderliğin netleştiği düşünü­lür. Sayısal verilerin, savaş he­nüz hayata geçmeden galibi ve mağlubu ilan etmeye yeterli ol­duğu zannedilir. Oysa işler hiç de öyle gelişmez. Savaşları ço­ğu kez askeri gücü yüksek olan değil, dayanma gücü yüksek olan kazanır.

Barış ve güvenlik araştır­maları uzmanı Andrew Mack, “asimetrik savaşlarda savaş­ların sonucunun askeri kapa­siteyle değil, tarafların savaşa yüklediği anlam ve davaya bağ­lılık düzeyiyle” belirleneceğini iddia eder. “Neden Büyük Dev­letler Küçük Savaşları Kaybe­der?” (Why Big Nations Lose Small Wars) başlıklı makale­sinde Mack, savaşın güçlü olan taraf açısından bir araç, zayıf olan taraf için ise bir varoluş meselesi olduğunu söylemek­tedir. Ona göre güçlü taraf sa­vaşa sınırlı bir çıkarla girer ve maliyetler arttıkça geri çekil­me eğilimi gösterir. Zayıf taraf ise varoluşsal bir motivasyonla mücadele ettiğinden, maliyet­lerle ilgilenmez; direnmek zo­rundadır. Mack bu duruma “çı­kar asimetrisi” adını verir.

Güçlü devletlerin savaşa de­vam etme konusunda en belir­gin zaafı kamuoyunun kayıp­lara karşı sergilediği duyarlı­lıktır. Savaşın amacı ve hedefi toplum tarafından tam olarak içselleştirilemediğinde eleş­tiri okları karar vericilere dö­ner. Kayıplar yalnızca tabut sayısı değildir kuşkusuz; eko­nomik kayıplar, imaj ve itibar kayıpları, dış politik çıkarlar bazındaki kayıplar vs. bir bü­tün olarak kamuoyunun duru­şuna etki eder. Zayıf taraf bu­nu bildiğinden zamana oynar ve karşı tarafın kamuoyunda bir fayda-maliyet hesabının ya­pılmasını bekler. Zayıfın gücü, beklentisinin hayatta kalmak­tan ibaret olması ve sonuna ka­dar direnmekten başka çare­sinin bulunmamasıdır. Zaman onun en........

© Dünya