Savaşlar, genel­likle yarattığı maliyetler ulaşmak istenen hedefleri aştığı zaman biter” ifadesi, çağımızın diplomasi gurusu Henry Kissinger’a atfedilen bir sözdür. Bu ifade savaşların çok katmanlı bir sü­reç olduğunu cephe­de askeri başarı olarak görülen şeyin geri planındaki ekono­mik, politik ve psikolojik ma­liyetleri bize hatırlatarak işin nereye kadar gidebileceğinin öngörülebilmesi bakımından önemli. Zira hedefler ve o he­defe ulaşmak adına ödenecek bedeller bir bütün. Ne kadar güçlü görünürseniz görünün arenaya çıktığınızda kolay bir zafer yok.

Savaşa başlama kararı ver­meden önce yapılan hesaplar genelde hızlı ve kesin sonuç­lara odaklanır. Ancak eğer he­deflenen sonuca arzulanan za­manda ulaşılmazsa ekonomik ve psikolojik yük, toplumsal yorgunluk, siyasi sorumluluk ve diplomatik maliyet artmaya başlar. Zafer geciktikçe, baş­langıçta ulaşılması “zorunlu” olarak saptanan hedefler, men­zilden çıkar ve hatta vazgeçile­bilir meseleler halini alır. Nite­kim Vietnam ve Afganistan’da da maliyet ile hedef arasında­ki makasın açılması, başlan­gıçtaki ilk hedeflerden vazge­çilmesiyle savaşın sonlanması mümkün olmuştur.

Savaş yolculuğu kolayca ön­görülebilir, matematik bir sü­reç değildir. Savaşın öncesinde teknik adamlar, siyasiler, as­kerler birlikte bir yol haritası oluşturduklarında, rakipleri­nin de benzer bir ekiple karşı tarafın taktiklerini etkisiz kıl­mak için bir masada toplan­tı haline olduğunu unuturlar. Düşmanı küçümsemek ve ma­tematik tuzağına düşmek en büyük yanılgıdır. Zira en zayıf olanın bile bir savunma, savuş­turma planı vardır.

Bir tarafın askeri bakımdan tartışılmaz üstün kabul edildi­ği bugünkü gibi asimetrik sa­vaşlarda güçlü olan çoğunlukla tüm potansiyeliyle ortadadır. Neler yapabileceğini bilirsiniz; sizi yok edebileceğini de. Zayıf olan taraf ise derin dehlizlerin­de gizledikleri karşı potansi­yelini ancak acil bir durumda ortaya çıkacak şekilde hazır­lamak zorundadır. Tıpkı kurt­lar sofrasına misafir olmuş bir tilki gibi kurnaz, zeki ve gizem­li olması, kurdun kaba gücüne karşı kullanacağı en büyük ko­zudur; aksi........

© Dünya