Šezdesetih godina prošlog veka jugoslovensko rukovodstvo došlo je na ideju izgradnje naftovoda Adria, danas poznatijeg u javnosti kao Jadranski naftovod (JANAF).

Ideja je bila da Jugoslavija, preko hrvatskog terminala Omišalj, postane ključno čvorište za snabdevanje nafte preko mora za zemlje centralne Evrope, ali i alternativa ruskoj Družbi.

Na taj način Jugoslavija bi naplaćivala velike tranzitne takse, imala značajan politički uticaj kroz energetiku i zauzimala važnu ulogu između Istoka i Zapada.

MOL i INA završili projekat modernizacije Rafinerije Rijeka

MOL i INA završili projekat modernizacije Rafinerije Rijeka

Predviđeno je bilo da se izgrade dva kraka. Severni krak je trebalo da naftu koja dolazi tankerima sa mora šalje u Mađarsku i Slovačku, pa čak i u Austriju, dok je istočni krak trebalo da dovodi naftu do rafinerija u Novom Sadu i Pančevu.

Nakon skoro tri decenije pregovora, potpisivanja ugovora, političkih i finansijskih nesuglasica, naftovod Adria je konačno završen tek krajem osamdesetih godina, odnosno posle smrti Josipa Broza Tita.

Izgrađen je severni krak do Mađarske i Slovačke, kao i istočni krak do Novog Sada i Pančeva, ali ne i krak do Austrije, jer je ta zemlja u međuvremenu odustala od projekta.

Sve do kraja osamdesetih godina Srbija se naftom snabdevala baržama preko Dunava i železnicom. Istočnim krakom naftovoda Adria, odnosno JANAF-om, rafinerija u Pančevu i danas dobija naftu za preradu i to je trenutno njen jedini pravac snabdevanja ovim energentom.

Međutim, severni krak naftovoda nije ispunio ulogu zbog koje je i izgrađen. Tokom raspada Jugoslavije i ratova devedesetih, ovaj deo naftovoda stavljen je u stanje mirovanja. Nakon ratova, Mađarska i Slovačka su tek delimično povlačile naftu, oslanjajući se pretežno na rusku Družbu.

Sve do danas. Šezdeset godina kasnije, ideja jugoslovenskog rukovodstva konačno oživljava zbog aktuelnih geopolitičkih promena.

Mađarska očekuje........

© Danas