Yazının başlığı çok iyimser, iyimser olduğu için de pek tuhaf! Marco Polo 12. yüzyılda Anadolu’ya Türkiye demiş ama padişahların en okumuşu Fatih Sultan Mehmet bile, Marco Polo’yu okumuş olsa bile hor gördüğü Türklerin adıyla anmazdı Anadolu’yu. Çünkü egemen oldukları topraklar atadan, babadan kalma mülkleridir. Bu nedenle de yönettikleri ülkeye Memâlik-i Osmaniye derlerdi, yani “Osmanlı ülkesi” veya “Osmanlı toprakları” anlamında. Anadolu Türkleri vatandaş değildi. Osmanlı Devleti, bugünkü Anadolu toprakları için resmi ve yaygın olarak “Diyar-ı Rum” (Rum Diyarı/ Ülkesi) ifadesini kullanırdı. Bu adlandırma, Roma İmparatorluğu (Doğu Roma/ Bizans) döneminden kalan coğrafi mirasa dayanıyordu. Osmanlı’da Anadolu terimi ve bölgeye verilen öteki isimler şu şekildedir:

Diyar-ı Rum: Osmanlılar, Selçuklu mirasını devralarak Anadolu coğrafyasını ve orada yaşayan halkı “Rum” (Romalı/ Roma toprağına ait) olarak adlandırmıştır. Ünlü mutasavvıf Mevlana Celaleddîn-i Rumi’nin ismindeki “Rumi” takısı da onun Anadolulu olduğunu belirtir.

Anadolu (Anadoli): Sözcük köken olarak Yunanca “doğu” anlamına gelen Anatolia’dan gelir. Osmanlılar bu terimi tamamen terk etmemiş, özellikle idari yapılanmada kullanmışlardır. Anadolu Eyaleti/Beylerbeyliği: 1393 yılında Yıldırım Bayezid döneminde kurulan ve merkezi Kütahya olan batı ile orta Anadolu topraklarını kapsayan eyalete doğrudan Anadolu Eyaleti denmiştir.

Osmanlı sultanları, egemenlik alanlarını vurgulamak için imzaladıkları fermanlarda ve resmi unvanlarında “Sultan-ı İklim-i Rum” ifadesini kullanmıştır. Yıldırım Bayezid’e Abbasi........

© Cumhuriyet