Tarım ve üretici son yılların en zorlu dönemini yaşıyor. Ülkede sözde ekonomik büyüme yaşanırken tarımda tam tersine küçülme yaşanıyor. Türkiye’de kişi başına milli gelir için 18 bin dolar rakamı verilse de tarımda ve kırsalda bu rakamın yanından bile geçilemiyor. Tarımcının, üreticinin geliri düşüyor. Bu da tarım ve gıda sektörlerinin kan kaybına yol açıyor. Kayıp sadece üretici kesimi etkilemekle kalmıyor. Tüketicinin mutfağına, sofrasına kadar uzanıyor. Kısacası, tüm yurttaşlar için tarımda ve gıdada tehlike çanları çalıyor! 

Tarım sektörü, son 24 yılın en sert düşüşünü ve daralmasını yaşadı. Geçtiğimiz 2025 yılında Türkiye ekonomisi yüzde 3.6 oranında büyürken, tarımda yüzde 8.8 oranında küçüldü. Buna karşın gıda enflasyonu da Avrupa’nın zirvesine çıktı. Gıda enflasyonundaki tırmanış halen devam ediyor. Gıda enflasyonu, geçtiğimiz şubat ayında aylık bazda yüzde 6.9 oranında yükseldi. 

2025 yılı yıllık gıda enflasyonu yüzde 36.4 olmuştu. Merkez Bankası 2026 yılı gıda enflasyon oranını yüzde 19 olarak tahmin etmişti. Ama görüldüğü gibi, daha yeni yılın ilk iki ayında neredeyse bu orana yaklaşıldı.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı Ortadoğu’yu ateş çemberi içine aldı. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıkıntılar petrol ve gıda sevkıyatını da olumsuz etkiledi. Bölgemizdeki savaş nedeniyle tarımsal üretim ve gıda güvenliği tehlikeye girdi. Tırmanan petrol ve gübre fiyatları, bir yandan maliyetleri artırırken diğer yandan üretimi, ticareti ve ihracatı da tehdit ediyor. Çevremiz ateş çemberi içine alınmışken aynı zamanda tarımın gerilemesi ve tarımsal üretimin düşüşü önemli bir sorun yaratıyor. Geçmişte olduğu gibi kendi kendine yeten ve besleyebilen bir ülke olmanın önemi, bugünlerde daha iyi anlaşılıyor.

Çiftçinin tarımsal üretiminde, mazot ve gübre en önemli girdileri-maliyet kalemlerini oluşturuyor. Savaşın daha bu ilk günlerinde bile üretici için yaşamsal önem taşıyan mazot ve gübrede fiyatlar olağanüstü artmaya başladı. Tarımdaki ve tarımsal gıda üretimindeki yıkıcı etkiler şimdiden görülmeye başlandı.

Tarımdaki bir başka olumsuz gösterge traktör üretimindeki düşüş. Ali Ekber Yıldırım dostumuzun “Tarım Dünyası”nda yaptığı tespite göre traktör üretiminde, satışında ve ihracatında son yılların en kötü dönemi yaşanıyor. 2025 yılında traktör üretimi bir önceki yıla göre yüzde 41 azalırken ihracat, aynı dönemde yüzde 10.4........

© Cumhuriyet