Uluslararası Sendikaları Konfederasyonu (ITUC) 2026 Küresel Hakları Endeksi’ni yayınladı. Endeks işçiler ve sendikaların içinde bulunduğu durumunu ortaya koyan referans niteliğinde bir çalışma. Ardında muazzam bir emek ve sağlam bir yöntem bulunuyor.

Küresel Haklar Endeksi hakların gerilemesindeki temel faktörlerden birisinin dünyadaki baskıcı rejimler ve demokrasi standartlarındaki gerilemeler olduğunu orta koyuyor. Beş kıtadaki işçi haklarının durumunu ortaya koyan endeks ifade ve toplanma özgürlüğüne yönelik ihlallerde artış olduğunu gösteriyor. Dünya genelinde demokrasi standartlarında yaşanan gerileme işçilerin, sendikaların temel, meşru faaliyetlerini de kısıtlıyor.

Haklarını kullanmak isteyen işçilere temsilcilerine yönelik fiziksel saldırılar gerçekleştirilmesi bir başka kaygı verici alan. Maalesef, bu alanda ihlal artışı yaşanıyor. Bir önceki yıla göre 2026’da işçilere ve liderlerine yani sendika temsilcilerine yönelik fiziki saldırılarda yüzde altılık bir artış gözlemleniyor.

Fiziksel saldırıların faillerin veya sorumlularının etkili bir biçimde soruşturulması ancak insan hakları ve bağımsız, etkili bir yargı düzeninde mümkündür. Ne var ki, demokratik olmayan baskıcı rejimlerde yargı sistemi hakları ve özgürlükleri değil daha çok failleri koruyan kararlar alır. Nitekim, endeks yargı süreçlerinin daha ziyade hak talep eden işçileri ve sendikal yöneticilerini hedef aldığına dikkat çekiyor.

ITUC’un her yıl yayınladığı bu çalışma doğru bir biçimde sendikal alandaki gerilemelerin dünya genelinde demokrasi standartlarındaki gerileme ile ilgili olduğunun altını çiziyor.

Endeks okunduğunda işçi grevlerinin bastırılmasının, işçilerin haklarının ellerinden alınmasının ve bu haklar konusunda ısrarcı olan sendikaların kriminalize edilmesinin tesadüf olmadığını aksine eşitsizliği derinleştiren yapısal bir mesele olduğu net bir biçimde görülüyor.

Demokrasi ve insan hakları açısından gerilemelerin yaşandığı her yerde diğer muhalifler gibi işçilerin de sesi kısılmaya çalışılıyor.

ITUC’un işçi haklarının durumu ve demokrasi standartları arasında kurduğu bağlantı V-DEM enstitüsü tarafından hazırlanan 2026 Demokrasi raporu ile uyumlu. Demokrasi raporu da dünyadaki demokrasi standartlarında 1978 yılına geri döndüğümüzü belirtiyor. İktidarda olan aşırı sağ ve baskıcı hükümetlerin politikaları, uygulamaların insanlığı kazanımlarında neredeyse yarım asırlık bir gerilemeye yol açmış.

Küresel Haklar Endeksine göre işçi ve sendikal hakların en kötü olduğu 10 ülke şöyle: Arjantin, Belarus, Ekvador,........

© Bianet