Bazı cümleler vardır, ilk duyduğunda insanın hoşuna gider.Derin durur.Bilge durur.Sanki seni anlatıyormuş gibi gelir.

Ama sonra bir bakarsın, o cümle hayatının en kritik yerlerinde hep ortaya çıkmaya başlamış.

“Göz hoşuna gideni sever.Akıl kendini anlayanı sever.Ama ruh, kendine benzeyenden başkasını sevemez.”

Bu söz, yüzyıllar öncesinden bugüne gelirken çok şey yaşadı.Söylendi, aktarıldı, paylaşıldı.Ama bir yerden sonra anlaşılmaktan çok kullanılmaya başlandı.

Bu cümleyi söyleyen Şems-i Tebrizi, ruhu rahat ettiren bir alan olarak tarif etmiyordu.Tam tersine, ruh dediği şey insanı yerinden eden, alışkanlıklarını bozan,“bildiğini sandığın her şeye bir daha bak” diyen bir hâldi.

Bugün ise bu söz çoğu zaman şuna dönüşüyor:Zorlanan gidiyor.Kafası karışan uzaklaşıyor.Derinleşme ihtimali olan yerde kapı kapatılıyor.

Ve kapı kapanırken kimse suçlu olmuyor.Ne sen kötüsün, ne o eksik.Sadece…“Ruhlar uymadı.”

Oysa biraz durup bakınca şunu görmek mümkün:Bazı karşılaşmalar insanı sakinleştirmek için gelmez.Bazıları insanı rahatsız etmek için gelir.Çünkü rahatsız eden şey büyütür.

Gerçek bağlar her zaman tanıdık hissettirmez.Hatta çoğu zaman insanı huzursuz eder.Soruları artırır.Aynaları büyütür.Ve insan tam da orada zorlanır.

Çünkü benzerlik güvenlidir.Aynı yerden susmak, aynı yerden kaçmak kolaydır.Bu, uyum gibi görünür.

Ama ruhun meselesi uyum değildir.Ruh, sahicilikle ilgilenir.Yanında rol yapmadığın, küçülmediğin, kendini saklamak zorunda kalmadığın hâlle ilgilenir.

Ve bu hâl her zaman “benim gibi” değildir.

Bugün “ruh benzemedi” dediğimiz birçok yerde, aslında mesele ruh değildir.Mesele, o karşılaşmanın insanı değiştirecek kadar gerçek olmasıdır.

Çünkü değişmek cesaret ister.Kalmak cesaret ister.Kolayca vazgeçmemek cesaret ister.

Şems’in işaret ettiği ruh, konfor aramazdı.Hakikat arardı.Ve hakikat, çoğu zaman rahat değildir.

Belki de bu yüzden bu sözü bu kadar seviyoruz.Çünkü erken vazgeçişlere çok yakışıyor.

Ama belki de asıl soru şudur:

Ruh mu seçmedi, yoksa biz kalmaya cesaret mi edemedik?

© Akdeniz Gerçek