Karbon vergisi, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan sera gazı emisyonlarını fiyatlandırmayı amaçlayan bir karbon fiyatlandırma aracıdır. Vergi, ortaya çıkan emisyon miktarına veya kullanılan yakıtın karbon içeriğine göre hesaplanabilir. Bu sayede karbon yoğun faaliyetlerin maliyeti artarken, enerji verimliliği uygulamaları ile düşük karbonlu teknolojilere yapılan yatırımlar teşvik edilmektedir.

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ise karbon emisyonlarını piyasa mekanizması yoluyla sınırlandırmayı amaçlayan bir karbon fiyatlandırma sistemidir. Bu sistemde belirli sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere toplam bir emisyon üst sınırı kapsamında belirli miktarda emisyon izni tahsis edilir. Emisyonları kendilerine tahsis edilen izin miktarını aşan işletmeler eksik kalan emisyon izinlerini piyasadan satın almak zorundadır. Buna karşılık, emisyonlarını tahsis edilen seviyenin altında tutan işletmeler kullanmadıkları izinleri diğer işletmelere satabilir. Böylece yüksek emisyonlu üretimin maliyeti artarken, düşük karbonlu üretim yöntemleri ekonomik açıdan daha avantajlı hâle gelir.

Karbon vergisi ile ETS aynı amaca hizmet etmekle birlikte işleyişleri bakımından farklılık göstermektedir.

Avrupa Birliği, enerji ve sanayi sektörlerinde karbon fiyatlandırmasını doğrudan karbon vergisi yerine Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) aracılığıyla yürütmektedir. Ancak yalnızca AB’deki üreticilerin karbon maliyetine katlanması, karbon fiyatlandırması bulunmayan ülkelerdeki üreticilere maliyet avantajı sağlayabilmektedir. Bu durum, üretimin karbon maliyetinin daha düşük olduğu ülkelere kaymasına ve küresel emisyonların azalmamasına yol açabilmektedir. Bu olgu literatürde karbon kaçağı (carbon leakage) olarak adlandırılmaktadır.

Karbon kaçağını önlemek amacıyla Avrupa Birliği tarafından Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM)........

© 10 Haber