Gençlerini kaybeden bir toplumun kalkınma yolu tıkalıdır.

Enflasyonun ekonomik ve sosyal maliyetleri vardır. Ama mücadele ederseniz enflasyonu çözer ve bu maliyetleri düşürebilirsiniz yine ekonomide daralma, GSYH’da eksi büyüme olur. Önlem alırsanız yeniden büyüme başlar. Döviz sorunu ve dış borç krizlerinin ekonomik etkileri, İMF ile işbirliği yaparsanız kısa sürede çözülür. Sosyal planlar yaparsanız gelir dağılımı düzelir. Ama;

Bir… Cari açık eğer, üretken yatırım, teknoloji ithali ve ihracat kapasitesi yaratmıyorsa, kaynak ve döviz kaybıdır.

Bizim ithalat içinde yatırım malı ithalatı yüzde 15 dolayındadır. Bu oran da ancak mevcut yatırımların amortismanına yeter. Yani teknoloji ve yeni yatırım malı ithalatı yapmıyoruz. Bizdeki cari açık tüketim, enerji, ara malı bağımlılığı, düşük tasarruf ve sıcak para finansmanından ileri geliyor. Bu nedenle Cari açık telafi edilmez. Kaynak ve döviz çıkışı net kayıptır.

Türkiye 2003 başından 2026 Nisan sonuna kadar 22 yıl 4 ayda 787 milyar 927 milyon dolar cari açık vermiştir. Bu kayıp dış ekonomik ilişkilerden ileri gelen kesin kayıptır. Kalıcı refah kaybı demektir.

İki… Beyin göçü beşeri sermaye kaybıdır. Dönüş programları yapsanız ve teşvikler verseniz bile tam dönüş sağlayamazsınız. Kısmen de olsa kayıpların telafisi yoktur.

TÜİK 2024 verilerine göre, Yüksek öğretim mezunlarının yüzde 2’si beyin göçü yoluyla gidiyor. Yüksek öğretimin yarısı açık öğretim ve uzaktan eğitim, yarısı da örgün eğitim olduğuna göre, Örgün eğitimde mezunlarının yüzde 4’ü yurt dışına beyin göçü........

© Yeniçağ