Finansal Balonlar-2
Bir önceki yazımızda Galbraith’in “Finansal Coşkunun Kısa Tarihi” adlı kitabına atfen finansal balonlardan bahsetmiştik. Bugünkü yazımızda finansal balonları biraz daha detaylı incelemeye devam edeceğiz. Sıklıkla gündeme gelen yapay zekânın balon olup olmadığı tartışmalarını da bu perspektiften tartışmaya devam edeceğiz.
Galbraith’in finansal coşku dönemlerinde özellikle dikkat çektiği birkaç ortak özellik vardır. Bunlardan ilki yeni bir inovasyonun ortaya çıkmasıdır. Her yeni kuşak kendi dönemindeki yeniliğin geçmiştekilerden tamamen farklı olduğuna inanır. Yeni bir teknoloji, yeni bir finansal araç veya yeni bir ekonomik düzen ortaya çıktığında geçmişte kullanılan değerleme ölçülerinin geçerliliği sorgulanmaya başlanır. Yeni bir dönem için eski anlayıştan kopuş gerekli görülür.
1990’ların sonunda internet için de benzer şekilde balon tartışmaları yapılıyordu. İnternet gerçekten dünyayı değiştirdi. Amazon, Google, Facebook, WhatsApp, Instagram gibi dijital platformlar yalnızca birkaç sektörü değil, hepimizin tüm alışkanlıklarını ve iş akışlarını önemli ölçüde değiştirdi. İnternet sayesinde ekonomiler ve insanlık büyük bir dönüşüm yaşadı. Ama internetin gerçek bir teknolojik devrim olması, 1990’ların sonunda internet şirketlerinin etrafında bir finansal balon oluşmasını engellemedi. NASDAQ Mart 2000’de zirveye ulaştıktan sonra büyük bir çöküş yaşadı; dönemin çok sayıda internet şirketi ortadan kalktı. Bir teknolojinin gerçek olması, o teknoloji etrafındaki her yatırımın gerçekçi olduğu anlamına gelmez. Bugünkü yapay zekâ tartışmasının en kritik noktası da budur. Yapay zekâ sağlıktan eğitime, üretimden lojistiğe, savunmadan turizme kadar ekonominin her alanında üretkenliği değiştirebilecek kapasiteye sahip. Bu nedenle yapay zekânın geçici bir moda olduğunu düşünmek büyük bir yanlış olur. Fakat yapay zekânın dünyayı değiştirecek olması, bugün yapay zekâ etiketi taşıyan her şirketin gelecekte başarılı olacağı anlamına da gelmiyor.
Galbraith’e göre ikinci........
