Çorumlunun yaptığını herkes yapamaz
Evet, bu söz oldukça iddialı. Mutfak penceresinden bakıldığında Çorum bu iddianın içini dolduruyor mu, bunu tarihsel verilerle incelemek mümkün. Anadolu’da Hititlerin yaşadığı dönemde Çorum bölgesinin yağışlı ve ılıman bir iklime sahip olduğu biliniyor. Bu iklim, ormanların yoğun olmasını sağlamış ve bölgenin flora ve fauna açısından zenginleşmesine katkıda bulunmuş.
Bir başka destekleyici değerli bilgi ise Hititlerde ekonomi tarım ve hayvancılığa bağlıydı… Hububatlar, baklagiller, üzüm bağları ve incirlikler gibi tarım faaliyetleri yürütülürken, hayvanların et ve sütlerinden de yararlanıldığı bilgisi var. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkan 23 bini aşkın çivi yazılı kil tablet, Hitit mutfak kültürü ve beslenme alışkanlıklarına dair değerli bilgiler sunmaktadır (Akın ve Balıkçı, 2018: 278).
Özellikle ekmeğin üretimi, tüketimi ve pişirilmesi Hititler için önemli bir unsur olup, ekmeğe kutsal bir değer atfedildiği bilinmektedir (Keskin, Dağ ve Sönmez, 2020: 284). Tahılların öğütülmesi ise değirmenlerde gerçekleştirilmiştir.
Kaya (2021) tarafından yapılan literatür taraması, Hitit mutfak kültüründe yer alan tatlılar, et yemekleri, pişirme teknikleri, kullanılan ekipmanlar ve yiyeceklerin saklanma yöntemlerinin günümüz Türk mutfağı, özellikle Çorum mutfağı ile birçok açıdan benzerlik taşıdığını göstermiştir. Ayrıca, Hititlerin bayram ritüellerinin Anadolu yemek kültürüne yansımaları, Çiğdem Bayramı örneğinde araştırılmıştır (Alper, 2021). Günümüzde bu bayram, kentsel yaşamın değişimi, küreselleşme ve köyden kente göç nedeniyle unutulmaya başlamış, ancak son yıllarda Çorum Belediyesi tarafından tekrar canlandırılmak istendiği ve hatta son birkaç yıldır bu kutlamaların yapıldığı bilinmektedir.
Tüm bu bilgiler ışığında, Çorum’un yedi-sekiz bin yıldır birikmiş bilgi, beceri, gelenek ve göreneklere tanıklık ettiği açıktır. Bugün Çorum, hem bölgede yaşayan farklı medeniyetlerden kalan kültürel miras hem de Kızılırmak havzasının verimli tarım ürünleri sayesinde oldukça zengin bir mutfak kültürüne sahip. Anadolu’da uzun yıllar hüküm süren Hitit Medeniyeti’nin Çorum’u başkent olarak seçmesi elbette tesadüf değil. Bu birikim, nesiller boyunca yerel halkın benliğine işlemiş ve günümüze kadar gelmiş.
BİLGİYİ PAYLAŞMA GELENEĞİ
Çorum mutfağı, Hitit medeniyetinin izlerini taşıyan; zaman, coğrafya ve üretim bilgisi üzerine kurulu, orijinal kimliğiyle yaşayan köklü bir mutfak. Bu birikimin gelecek nesillere........
