Hz. Peygamber (asm) şöyle bildirir: “Ameller niyetlere göredir. Kişi için ancak niyet ettiği vardır.”[1]

Onun bu hadisinden hareketle Mecellede şöyle denilmiştir: “Bir işten maksat ne ise, hüküm ona göredir.”[2] Mesela hastasını ameliyat eden bir doktorun müdahalesi sonrası hasta hayatını kaybedebilir. Ama bu doktorun katil olduğu anlamına gelmez, çünkü niyeti bu değildir. Ancak, -faraza- o kişinin ölmesini niyet ederek yanlış tedavi uygulasa elbette katil olur.

Bediüzzaman’ın en ziyade vurgu yaptığı konulardan biri niyettir. Kırk yıllık ömür seferinde ve otuz yıllık tahsil seyrinde dört kelime ve dört kelâm öğrendiğini söyler. Bu kelimelerden biri, niyettir.

Bediüzzaman, niyeti toprak misal âdetleri ve kum misal hareketleri ibadet cevherine çeviren acîb bir iksir olarak görür. Toprağı mücevhere çeviren bir iksir olsa, sahibini ne kadar zengin edeceği aşikârdır. İşte niyet böyle bir iksirdir. Bu iksir sayesinde insanın toprak misal sıradan işleri ibadet cevherine dönüşmektedir. Mesela bir Matematik öğretmeni sadece Matematik öğrettiğinde dünyevi bir iş yapmış olur. Ama bunu “ben geleceğin neslini yetiştiriyorum. Bu ilmi öğrenenler teknolojide bunu kullanacaklar. Bu sayede Müslümanlar çok daha güçlü hale gelecekler” dediğinde Kur'an öğreten biri gibi sevap kazanacaktır. Öte yandan Kur'an öğreten biri sadece maaş elde etmek için bunu yapıyorsa, sadece maaşını alır, Allahtan bir sevaba nail olamaz.

Dinî eğitim ve hafızlık gibi durumlarda niyet

Kişi, Kur'an öğretir ama sevap kazanmayabilir. Bunun sırrı, bunun hangi niyetle yapıldığına bağlıdır. Mesela sadece maaş için verilen bir Kur'an dersi maaşa ilave olarak sevap kazandırmaz. Dolayısıyla, din eğitiminin içinde olanların niyetlerini tashih etmeleri, ihlası ve Allah’ın dinine hizmeti esas almaları büyük bir önem arzetmektedir. Bediüzzaman, hafızlık eğitimi alanlara bu bağlamda şu noktaları hatırlatır:

“Kur'anı okumanın faidesi, yalnız hâfız olmak ve dünyada onunla bir makam kazanmak, bir maaş almak değil; belki her bir harfi hiç........

© Risale Haber