Türkiye’de internet alanında erişim engelleme, içerik çıkarma, bant daraltma ve sosyal medya platformlarına yönelik yaptırım yetkileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan (BTK) Siber Güvenlik Başkanlığına aktarıldı.

İfade özgürlüğü savunucularına göre, 24 Temmuz’da Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan düzenlemeyle birlikte, yalnızca mevcut bazı yetkilerin bir kurumdan diğerine devredilmedi, Siber Güvenlik Başkanlığına yeni müdahale alanları da açılmış oldu. Düzenleme uyarınca Başkanlık, “gecikmesinde sakınca bulunan hallerde” güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine ya da resen tedbir belirleyebilecek; bu tedbirler işletmecilere, erişim sağlayıcılara, veri merkezleri ile içerik ve yer sağlayıcılara bildirilecek ve en geç iki saat içinde uygulanacak. Karar daha sonra sulh ceza hakimliğinin onayına sunulacak.

İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD), düzenlemeyi “dijital itaat rejiminin yeni komuta merkezi” olarak nitelendirirken, hukukçu Prof. Dr. Yaman Akdeniz ise bunun basit bir “kurumlar arası devir” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Akdeniz’e göre düzenlemeyle BTK’nin bazı yetkileri aktarılırken aynı zamanda yetki alanı genişletiliyor; özellikle bant daraltma konusunda Elektronik Haberleşme Kanunu’nda yapılan değişiklik yeni bir müdahale mekanizması yaratıyor. Akdeniz, yeni yetki tesliminin ilk izlerini bilhassa gazeteci, kadın ve LGBTİ örgütlerinin X hesaplarına yönelik “Türkiye’den görüntülenmesinin engellenmesi” uygulamalarında görülebildiğine dikkat çekiyor.

Hangi yetkiler devredildi?

3 Temmuz 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunulan “Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile başlayan süreç, 24 Temmuz’da düzenlemenin Genel Kurul’da kabul edilmesiyle tamamlandı. Düzenlemeyle birlikte Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu, 5651 sayılı yasa, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ve 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’nda değişiklik yapıldı. Bu değişikliklerle internet alan adı ve internet altyapısının yönetimi ile iletişimin tespiti ve analizi gibi alanlardaki bazı görev ve yetkilerin Siber Güvenlik Başkanlığı çatısı altında toplanması öngörüldü.

Ancak düzenlemenin kapsamı yalnızca kurumun ve personelin değiştirilmesinden ibaret değil.

Kabul edilen teklifle birlikte Elektronik Haberleşme Kanunu’na “Başkanlığın yetkisi ve idari yaptırımlar” başlıklı yeni bir madde ekleniyor. Buna göre, internet alan adlarına ilişkin strateji ve politikaları belirleme ve düzenleme yetkisi Siber Güvenlik Başkanlığına veriliyor.

Daha kritik düzenlemelerden biri ise “gecikmesinde sakınca bulunan haller” için getiriliyor.

Başkanlık, Anayasa’da haberleşme hürriyeti bakımından öngörülen gerekçelerden birinin veya birkaçının bulunması halinde, güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine veya resen alınması gereken tedbirleri belirleyebilecek. Başkanlık tarafından alınan kararlar işletmecilere, erişim sağlayıcılara, veri merkezlerine ve ilgili içerik ve yer sağlayıcılara bildirilecek.

Kararın, bildirimden itibaren en geç iki saat içinde yerine getirilmesi gerekecek. Karar 24 saat içinde sulh ceza hakimliğinin onayına sunulacak. Hakim 48 saat içinde kararını açıklamazsa tedbir kendiliğinden ortadan kalkacak. Yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere ise ihlal başına 20 bin TL ile 100 bin TL arasında idari para cezası uygulanabilecek.

İfade Özgürlük Derneği (İFÖD), 13 Temmuz’da yayımladığı açıklamada düzenlemenin “salt bir kurumsal uzmanlaşma işleminden ibaret olmadığı” değerlendirmesini yaptı. Derneğe göre erişim engelleme, içerik denetimi ve altyapıya müdahale yetkileri, piyasa düzenleyicisi bir kurumdan güvenlik ve istihbarat mimarisiyle ilişkili bir yapıya aktarılıyor.

“Sadece bir yetki devri meselesi değil”

Hukukçu Yaman Akdeniz, düzenlemenin yalnızca BTK’nin bazı yetkilerinin Siber Güvenlik Başkanlığına devredilmesi olarak okunamayacağını belirtiyor.

“Kabul edilen kanun sadece bir kurumdan diğerine yetkilerin devredildiği anlamına gelmiyor. Kaldı ki Siber Güvenlik Başkanlığı yeni bir kurum değil. Siber Güvenlik Kanunu ilk gündeme geldiğinde Başkanlık zaten kurulmuştu. Hatta yasa çıkmadan önce kurulmuştu” diyen Akdeniz, düzenlemenin iki ayrı boyutu bulunduğunu, bunlardan ilkinin mevcut yetkilerin aktarılması, ikincisinin ise bazı yetkilerin genişletilmesi olduğunu söylüyor:

“Burada sadece BTK’nin devredilmesi değil, bazı yetkilerin de genişletilmesi söz konusu. Biz dernek olarak uzun süredir bant daraltma konusundaki gelişmeleri takip ediyoruz. Bu yetki 5651 sayılı Kanun’da değil, Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 60/A maddesinde yapılan değişikliklerle bağlantılı. Burada da yetki genişletildi, hatta yetkinin sınırları........

© P24