menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kızıl Vazo

17 0
24.10.2026

İyice eskimiş emektar daktilosunu önüne çekti ve yazmaya başladı. Önce “Leylaklar soluyor” diye yazdı ve sonra devam etti :

“ Güneşin son ışıkları Şişli’deki bu kasvetli apartman dairesinin penceresindeki biraz aralık kalmış perdeden içeri sızıyor ve tozlanmış piyanonun üzerindeki vazoyu yakıcı bir akşam kızılına boyuyor. Kızıl vazodaki mor leylaklar, son Büyükada gezisinde, ıssız köşklerin bahçelerinden usulca koparılmış mimozalar şöyle bir parıldıyor. Hepsi bu kadar. Artık ortalık kararıyor. Mimozaların altın renkli minnacık topları yavaşça görülmez oluyor ve leylaklar soluyor” diye yazdı…

Arkasına yaslandı. Tekrar eğilip, son yazdıklarını bir kez daha okudu. Bir süredir sık sık duyduğu o tuhaf tedirginliği, o anlamlandıramadığı tatminsizliği, beğenmemezliği, daha da kötüsü, tüm bu yazdıklarını kendine yakıştıramamazlığı yine hissetti. Durum açıktı. Son zamanlarda yazdığı şeyler hiç içine sinmiyordu. Kendi yazdıklarına yabancı kalıyordu. Burjuva sayılabilecek bir çevreden gelmesine rağmen, bütün bunları kendisi yazmasına rağmen,  burjuva bir çevrede geçen, İstanbullu, zengin kadın ve erkekler arasında gelişen ve  sonu mutlaka mutsuz biten bu aşk romanlarını hiç beğenmiyordu.

Romanlarında canlandırdığı kişilerden,  Fransız mürebbiyelerle büyümüş, hafta sonları Pera’ya çıkan, Ada’daki Büyük Kulüp’te Avrupa’da yaygınlaşan son dansları yapan, hep ahşap ve cihannümalı köşklerde yaşayan,hüzünlü bir sarıya bürünmüş ve ille de kameriyeli güz bahçelerinde birbirlerine utangaç buseler veren, olmadık bir çok aksilikle karşılaşınca da birbirlerine gözyaşları içinde sonsuza dek veda eden bütün o marazi Handan’lardan, Nejat’lardan bıkmıştı artık. Bunca zamandır yazdığı bütün bu kızıl vazolar, solan leylaklar, batan akşam güneşleri, nahif ve kırılgan kadınların çok sonradan ortaya çıkan ve okuyucuya neyin ne olduğunu bir güzel anlatan hatıra defterleri hiç mi hiç gerçek durmuyorlardı.

Oysa o gerçek insanları, gerçek kadınları yazmak istiyordu. Annesiyle anlaşamayan, kızlarıyla geçinemeyen, aynı ailede doğup büyümelerine rağmen, birbirlerinden tümüyle farklı kişilikleri olan kadınları anlatmak istiyordu. Bu romanların kurguları çoktandır kafasında şekillenmişti. Sözgelimi şöyle olanca gerçekliğiyle üç ayrı kadını anlatacağı bir roman, ‘üç kadının romanı’ nı yazacaktı. ‘Ah bu geçim derdi olmasa’ diye düşündü. İstanbul Elektrik Şirketi’nde çalışmak zorunda olmasaydı, daha iyi bir ortamda yazabilseydi, hiç olmazsa şöyle üç aycık bir zamanı olsaydı, düşündüğü, çoğunu kafasında kurguladığı o  romanları nasıl tıkır tıkır yazıp bitirecekti.

Hali vakti biraz düzeldiğinde gerçek kadınları yazacaktı. Hayatın, adına kader denilen dayatmalarına sonuna kadar direnen, aşkını doya doya yaşayan gerçek kadınları yazacaktı.Dışarıda bütün hayhuyuyla akıp giden hayatı, bir konağın ipek perdeleri arkasından öyle kımıltısızca seyreden, kaderine razı olmuş kadınlarla ilgilenmeyecekti. O, etiyle kemiğiyle hayatın içinde yer alan, hayatın gelgitlerini, dalgalarını göğüsleyen, yaşamın acılarına, yılmadan katlanan yiğit kadınları yazacaktı.

Mesela İstanbul Elektrik Şirketi Yayın Bölümü’nde birlikte çalıştığı arkadaşı, dostu Münevver Andaç gibi kadınları yazacaktı. Münevver, uzaktan akrabası olan ünlü şair Nazım Hikmet’e aşık olmuş ve bu aşkın bütün acılarına katlanmıştı. İşyerinden defalarca uyarılmış, Nazım’la görüşmelerini sona erdirmezse işine son verileceği önce ima yoluyla sonra da düpedüz anlatılmıştı. Münevver umursamamıştı bile. Derken bu kez siyasi polis peşine düşmüş, işyerinin karşısına simitçi, evinin karşısına da ayakkabı boyacısı kılığında taharri memurlarını dikmişti. Münevver bütün bunlara güzelim saçlarını havaya savurarak cevap vermişti. Bu Münevver’leri yazacaktı işte…

Düşüncelerinin burasında durakladı. Az kalsın unutacaktı. Nazım’ı askere çağırmışlardı. Ansızın ortaya çıkan bu çağrının pek de hayırlı olmadığını iyi bilen Nazım da tehir hakkından yararlanmak........

© Muhalif