12 Eylül askeri darbesi sonrasında, askerlerin milliyetçi ve dini sözler sarf etmesi sol tarafından eleştirilirken, yargılanmakta olan MHP’liler “fikrimiz iktidarda kendimiz içerdeyiz” diyorlardı. Bu söz çok yaygın olmasına rağmen, bazı sol çevre “fikri iktidarda kendisi içerde” sözü MSP için daha fazla geçerli iddiasında bulunuyordu. Evren Atatürkçülükten çok dinden bahsediyor, her konuşmasında ayet ve hadis okuyordu onlara göre. Zaten okullara din dersi mecburiyeti getirmişti.

Anayasa oylamasından sonra 12 Eylül yönetimi de, genel olarak halk da rahatlamıştı. Halkın rahatlaması, aslında 12 Eylül anayasasını benimsemesinden değil, bir an önce siyasi döneme geçilmesi isteğinden kaynaklanıyordu.

Anayasaya hayır oyu çıkarsa, askerlerin ne yapacağı belli olmazdı. Demokrasiye geçilmez, ara rejim devam eder kaygısı ağır basıyordu. O yüzden Anayasa oylamasını bir varta olarak değerlendiriyorlar, bir an önce demokratik ortama geçilmesini istiyorlardı. Anarşiyi önlediği için çoğunluk 12 Eylül darbesine destek olsalar da, sonuçta askeri yönetimin bu şekilde devamından yana değillerdi.

Şimdi siyasete dönüş zamanıydı.

12 Eylül rejiminin kafasında sağı ve solu temsil eden iki partili siyasetti. Her ikisini de askeri yönetim kurduracağı için, hangisi iktidara gelirse gelsin fark etmeyecekti. Turgut Sunalp’in kurduğu MDP ve Necdet Calp’in kurduğu Halkçı Parti, 12 Eylül’ün partileri olarak siyaset sahnesine girdi.

MDP bir bakıma AP’nin, HP de CHP’nin yerini alacaktı.

Ancak pek çok parti kurulmuştu. Siyaseten yasaklı olan eski liderler parti kuramayacak iken, Demirel Büyük Türkiye Partisi (BTP), Erbakan Refah Partisi’ni kurmuştu. 12 Eylül yönetiminde görev almış olan Turgut Özal da Anavatan Partisi’yle siyasete giriyordu.

Kenan Evren bu kadar çok parti kurulmasına öfkelenmiş, “Önüne gelen parti kuruyor, eski liderlerin partisine izin verilmeyecektir” konuşmaları yapıyor, MDP’ye oy verilmesi telkininde bulunuyordu.

“Geçmişten ders alacak yeni partiler sahneye çıkmalı... İhtiyaç duyulan yeni siyasî partiler kurulacak... Demokrasi kurulacak, ama eski partilerle değil... Yeni partiler Atatürk ilkelerini esas almalıdır.”

Anayasa hazırlanırken bizzat Milli Güvenlik Konseyi tarafından anayasaya konan geçici 4. madde ile 12 Eylül öncesinin siyasi partilerine kısıtlayıcı hükümler getirilmişti. Milli Güvenlik Konseyi uygulamak istediği “sınırlı çok parti sistemi” ile partilerin seçime katılım oranlarını sınırlamayı planlamış, bu planını veto mekanizması ve barajlı seçim sistemini kullanarak hayata geçirmeye başlamıştı.

Veto yoluyla seçime girecek partiler daha kuruluş aşamasında sınırlandırılırken, ülke genelinde  oy alma anlamına gelen baraj sistemiyle de küçük ve işlevsiz partiler saf dışı bırakılacaktı, MSP ve MHP benzeri partilerin asla yeni seçimde yer almaması tasarlanmıştı.

Ayrıca partilere, illerin en az 3/2 sinde örgütlenmeleri ve yine illerin yarısında aday göstermeleri şartı da getirilmişti.

Milli Güvenlik Konseyi 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nda yer alan, siyasi partilerin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip en az 30 kişi tarafından kurulması şartı gereği, partilerin kurucu listesini incelemeye başladı. Seçimlere girmesine izin verilmeyecek partiler, kurucu listelerindeki kurucu sayılarında yapılan vetolarla 30’un altına indirilerek, seçim yarışından elendi.

12 Eylül iki parti olarak düşünse de, üçüncü parti Özal’ın Anavatan Partisi seçimlere girme hakkını kazandı. Daha doğrusu 12 Eylül yönetimi Turgut Özal’ın parti kurmasına ve seçime girmesine engel olamadı.

Özal seçime girmeyi nasıl başardı?

12 Eylül 1980 sabaha karşı Ankara tank sesleriyle uyandığında asker iktidara el koyar, Parlamento kapatılır, Demirel'le Ecevit Gelibolu'da Hamzakoy'a, Erbakan'la Türkeş İzmir'de Uzunada'ya gönderilirken, Turgut Özal sabah erkenden Genelkurmay........

© Milli Gazete