İnsanları tanıdığımızı sanmak, onları gerçekten tanımaktan daha kolaydır.

Bir davranış görürüz, gerisini zihnimiz tamamlar. Bir cümle duyar, o cümlenin sahibine dair bir hüküm kurarız. Bir tercihle karşılaşır, o tercihe gelene kadar yaşananları hesaba katmadan karar veririz. Bir insanın hayatından birkaç dakikaya bakıp, yıllarını anlamış gibi konuşuruz.

Oysa hiçbir hayat bize bütünüyle görünmez.

İnsanın taşıdığı yükün tamamı yüzünde yazmaz. Vazgeçtiği ihtimaller, kapanan kapılar, karşısına hiç çıkmamış yollar dışarıdan görünmez. Biz çoğu zaman sonuca bakarız. Sonucun arkasındaki şartlar ise sessizce yerinde durur.

Belki de insan hakkında hüküm vermeden önce yapılması gereken en zor şey, kendi gördüğümüzün bütün olmadığını kabul etmektir.

Bir babanın çocuğu için aldığı kararı düşünelim. Dışarıdan bakıldığında gereğinden fazla sert, gereğinden fazla suskun ya da anlaşılması güç gelebilir. O kararın arkasında yıllardır taşınan bir endişe, söylenmemiş bir söz veya çocuğunu korumak için göze alınmış bir fedakârlık olabilir. Biz yalnızca kararın kendisine bakarız; o kararı ağırlaştıran yılları görmeyiz.

Bu, her tercihi doğru kabul etmek anlamına gelmez. Tam tersine, hüküm vermenin sorumluluğunu artırır.

Bir insanın kararını anlamaya çalışmakla o kararı onaylamak aynı şey değildir. Önce ne olduğunu anlamak, sonra kendi hükmünü kurmak gerekir.

Devletler için de ölçü........

© Milat