Çalışanlar üzerinde oluşturduğu psikolojik ve davranışsal etki açısından liderlik tarzlarını bir yelpaze üzerinde değerlendirebiliriz. Bu yelpazenin bir ucunda ilham veren liderlik, diğer ucunda ise toksik liderlik yer alır. Bu iki uç arasında ise katılımcı, durumsal, işlemsel, mikro yönetici ve otoriter liderlik gibi farklı yaklaşımlar bulunur.

Bu çerçevede ilham veren liderlik; çalışanlara enerji veren, yaptıkları işe anlam kazandıran ve gelişimlerini destekleyen özellikleriyle ideal liderlik anlayışını temsil eder.

Elbette bu sınıflandırma teoriktir. Gerçek hayatta yöneticiler farklı liderlik tarzlarına ait özellikleri aynı anda taşıyabilirler. Sahip oldukları özelliklerin ağırlığı, onları bu yelpazenin farklı noktalarına yerleştirir. Ayrıca liderlerin davranışları içinde bulunulan koşullara göre değişebilir. Örneğin kriz dönemlerinde daha direktif davranmaları, onları otomatik olarak otoriter bir lider yapmaz. Önemli olan, sergilenen davranışların süreklilik kazanarak liderin genel yönetim anlayışını belirlemesidir.

İlham veren liderlerin özellikleri

Bazı uzmanlar, liderlerin ilham verme düzeyini belirleyen temel özelliklerin vizyonerlik, örnek (rol model) olma ve mentörlük olduğunu ifade etmektedir (1). Bu üç özellik, güven oluşturan bir liderlik anlayışıyla birleştiğinde ilham verici liderliğin temelini oluşturur.

Güçlü ve anlamlı bir vizyon, insanlara yalnızca ulaşılması gereken hedefleri değil, bu hedeflerin neden önemli olduğunu da gösterir. Geleceğe ilişkin ortak bir yön çizer, yapılan işin anlamını açıklar ve insanların daha büyük bir amaca katkı sağladıklarını hissetmelerine yardımcı olur. Bu sebeple vizyon, ilham verici liderliğin vazgeçilmez unsurlarından biridir.

İlham veren liderler; büyük resmi görebilen, ortak hedefler etrafında insanları bir araya getiren, değerlere dayalı ve umut veren bir gelecek tasavvuru ortaya koyarlar.

Ancak yalnızca vizyon sahibi olmak yeterli değildir. Bu vizyonun çalışanlarla açık, anlaşılır ve sürekli paylaşılması gerekir. Üç bin liderlik uygulamasının incelendiği bir araştırmada, liderlerin yetersiz........

© Karar