John Case’in Open Book Management adlı eseriyle (1) literatüre kazandırılan, Jack Stack’in The Great Game of Business çalışmalarıyla (2) uygulama boyutu güçlendirilen Finansal Verilere Dayalı Katılımcı Yönetim yaklaşımı; şirketin temel finansal verilerinin çalışanlarla açık ve anlaşılır biçimde paylaşılmasını ve bu veriler üzerinden çalışan katılımıyla toplam performansın iyileştirilmesini hedefler.

Bu modelde şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılım ilkeleri yalnızca söylem düzeyinde kalmaz; finansal okuryazarlıkla desteklenerek günlük yönetim pratiğinin bir parçası hâline getirilir. Amaç, çalışanların “sadece iş yapan” değil, işin sonuçlarını anlayan ve sorumluluk alan paydaşlar olarak hareket etmeleridir.

Sistemin ortaya çıkışı

Modelin uygulamadaki en bilinen örneği, iflasın eşiğine gelen SRC – Springfield Remanufacturing Corporation’dır. Şirket, CEO Jack Stack ve arkadaşları tarafından büyük ölçüde borçlanılarak satın alınmış; sınırlı sermaye ve yüksek risk altında faaliyetlerine devam etmiştir.

Bu şartlar altında geliştirilen ve daha sonra Open Book Management olarak adlandırılan yönetim anlayışı, şirketin finansal tablolarının çalışanlarla paylaşılmasını ve bu verilerin günlük karar süreçlerine dahil edilmesini esas almıştır. Elde edilen sonuçlar, John Case tarafından sistematik hale getirilerek iş dünyasıyla paylaşılmıştır.

Her ne kadar kavram 1990’lı yıllarda literatüre girmiş olsa da yaklaşımın düşünsel kökleri daha eskidir. Peter Drucker, 1954 yılında çalışanların performanslarını ölçmeleri, kontrol etmeleri ve kendi kendilerine geri bildirim almalarının önemine dikkat çekmiştir. “Bilginin serbest dolaşımı” fikri ise McGregor’un Y Teorisi’nden itibaren katılımcı yönetim anlayışlarının temel dayanaklarından biri olmuştur.

Benzer şekilde, Walmart’ın erken dönem uygulamaları da bu yaklaşımın öncülleri arasında sayılabilir. Şirket, çalışanlarıyla finansal verileri paylaşmış ve performansa bağlı olarak hisse bazlı ödüllendirme sistemleri geliştirmiştir.

Yöntemin temel kabulleri

Finansal verilere dayalı katılımcı yönetim anlayışı aşağıdaki temel kabullere dayanır:

· Finansal tablolar (gelir tablosu, bilanço, nakit akışı, bütçe) yönetim sisteminin merkezindedir ve şeffaflık ilkesine uygun biçimde paylaşılır.

· Yöneticiler ve........

© Karar