Akif ile ilgili ilk yazımı ne zaman yazdım. Hemen söyleyeyim: 60 yıl önce. İstanbul İmam Hatip Okulu’nda her sınıfın bir gazetesi vardı. Yazarları o sınıfın öğrencileri idi. Çerçevelenmiş bire bir basit bir sunta parçası. Bir kişi yönetimini üstlenir, ayda bir yazılar değişir. Resim, karikatür de dâhil, renkli kalemlerle süslenmiş bir mevkûte. Uzun müddet sınıf gazetesini ben yönettim. Akif ile ilgili ilk yazım da orada bir aralık ayında kamuoyu ile paylaşıldı. Bizim nesil Akif’i bizzat göremedi ama onu görenleri görme ve hatıralarını bizzat onlardan dinleme fırsatı buldu. Bu şahsiyetlerin en meşhurları Hasan Basri Çantay (ö. 1964) Eşref Edip (ö. 1971) ve Mahir İz’dir. (ö. 1974)

Mehmet Akif ile ilgili aşkımın birinci sebebi şüphesiz Okulumuzda her yıl yapılan anma programları idi, sonra babama hemşehrimiz müteahhit Ömer Durmuş’un[1] altmışlı yıllarda hediye olarak Ankara’dan gönderdiği Safahat, üçüncüsü de Nurettin Topçu’nun Mehmet Akif isimli eseridir.

Sınıftan sonra vaktimizin en çok geçtiği yer okulun kütüphanesi idi. Kütüphane memuru da Niyazi Karateke idi. Soyadı sonra Güvenoğlu oldu. Onunla dostluğumuz ilerleyince artık Kütüphanenin o maaş bordrolarının hazırlandığı büyük klavyeli daktilosunu kullanma şansımız da oldu. İşte o daktiloda yazdığım ilk yazılardan biri de konumuzla ilgili idi. O nüshayı saklıyorum.

Yıllar yılları kovaladı.  Kayseri’den sonra Şebinkarahisar, Babaeski, İspir derken Bursa. Hemen her yıl Aralık ayında bu güzel insanı bir yazı, bir konuşma, bir bildiri ile anmak, anlamak ve anlatmak yürüyüşleri devam etti. Akif ile ilgili yazılar zamanla bir kitap oluşturacak kadar birikti. Yaklaşık yirmi yıl önce yazılar, grafiker Mehmet Temelli dostumun himmetiyle kisve-i tab’a büründü:

İstiklâlimizin Bülbülü Mehmet Akif Ersoy.

Bastırmak isteyen arkadaşlar bir ara telif ücretini sordular. Duymazdan geldim. Israr ettiklerinde ise “Akif gibi bir şahsiyeti tanıtan bir kitaptan telif ücreti alınabilir mi?” dedim. İstiklâl Marşı yarışmasına ödül var diye katılmak istemeyen bir zât-ı şerif ile ilgili bir kitaptan nasıl ücret alınır? O paraya karşı bu müstağni tavrı takınırken TBMM’ye giderken giyebileceği kışlık bir paltosu dahi yoktur.

Köyümün adını taşıyan Güneyce Vakfı adına olan baskının ise masrafını da ben verdim ve şu ithaf cümlesiyle neşredip hemşehrilerime hediye ettim:

Güneyce İlkokulunda gür sesle İstiklâl Marşı okuyan ve okutanlara…

Kitap o gün bugün ondan fazla kurum tarafından basıldı, dağıtıldı. Ana metin aynı. Bazan yazılar, fotoğraflar, bazı baskılarda belgeler, görseller ilave ettim. Basıp dağıtan bu kurumlar arasında Vakıf, dernek, belediye, sendika, yayınevleri de var. En son baskı Bursa Keles Belediye başkanı Ali Doğru dostumun isteği üzerine 2026 da yapıldı:

İstiklâl Marşımızın Bülbülü Mehmet Akif Ersoy

12 Mart 2026 da Keles’te Akif sevenlere takdim edilecek.

İthaf cümlesi şöyle: İlçemizin iki güzel insanına; Yasin Doğru ve Ali Kaya’ya rahmet dileyerek[2]…

Buradan ilan ediyorum: Bastırmak isteyen Akif âşıklarına PDF’sini gönderirim, istedikleri kadar bastırıp istedikleri kimselere dağıtabilirler.

İşte bu kitabın basımına şimdiye kadar omuz verenler:

İnegöl Halil İnalcık Lisesi

Bu gurupta yer alan başka kitaplarım da vardır. Yani bir kurum tarafından basılan ve dostlara ikram edilen kitaplar. Bunlardan biri de Nurettin Topçu ile ilgili kitaplarımdır:

1.Bir Ahlak Kahramanı Nurettin Topçu,[3]

2.Bir Dostluk Hareketi Nurettin Topçu ve Çevresi.[4]

Çünkü o da Hareket Yayınları’ndan çıkan hiçbir kitabından tek kuruş telif ücreti almadı.

Büyüklerin “büyük” davranışlarını taklit etmek ne güzel!

[1] Prof. Dr. Hüseyin Atay’ın kayınpederi.

[2] Birinci isim şair, ikinci isim Bursa İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi.

1951, Güneyce / Rize doğumlu. Güneyce İlkokulu (1960), İstanbul İmam Hatip Okulu (1970), Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü (1974) mezunu. Şebinkarahisar ve İspir liselerinde öğretmenlik yaptı. 1977 yılında Bursa Yüksek İslâm Enstitüsünde tasavvuf tarihi asistanı oldu. Doktorasını 1983’te “İbn Teymiye’ye Göre İbn Arabî” konulu teziyle tamamladı. 1989’da doçent, 1994’te profesör oldu. Çalışmalarını Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Tasavvuf Tarihi Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak sürdürdü. Türkiye Yazarlar Birliği üyesidir. Deneme türündeki ilk yazısı “Onlar ve Biz”, Mayıs 1971 tarihli Hareket dergisinde yer aldı. Ürünlerini daha sonra Hareket (1970-80), Nesil (1978), Yönelişler (1983), Mavera (1984), Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Türk Edebiyatı, Yedi İklim, İktisat Fakültesi Dergisi dergileri ile Zaman ve Yeni Şafak gazetelerinde yayımladı. Araştırma ve incelemeleriyle Türkiye Millî Kültür Vakfı Jüri Özel Ödülünü aldı. İslâm dergisinin 1986’da açtığı araştırma yarışmasında “Zeynilerde Bir Sufî: Abdullatifi Kudsî” başlıklı çalışmasıyla mansiyon kazandı. 2002 yılında Metinlerle Günümüz Tasavvuf Hareketleri adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği Araştırma Ödülünü aldı. ESERLERİ: Din Hayat Sanat Açısından Tekkeler ve Zaviyeler (1977), Tasavvufî Hayat (Necmeddin Kübra’dan, 1980), İslâm’da Tenkid ve Tartışma Usûlü (Mîzanü’l-Hak, Katip Çelebi’den, S. Uludağ ile, 1981), Tasavvuf ve Tarikatler Tarihi (1985), Tasavvufî Hikmetler (İbn Ataullah İskenderî’den, 1989), Bursa’da Tarikatlar ve Tekkeler (2 cilt, 1991 ve 1993), Vahdet-i Vücud ve Muhyiddin İbn Arabî (İsmail Fenni’den, 1991),İbn Arabî’de Varlık Düşüncesi (Ferit Kam’dan, 1992), Niyazî-i Mısrî (1994), Tasavvuf ve Tarikatler (1994), Eşrefoğlu Rumî (1995), Bursa Dergâhları (Yadigâr-ı Şemsî, Mehmed Şemseddin’den, Kadir Atlansoy ile, 1997), Evliya Menkıbeleri - Nefahatü'l Üns - Abdurrahman Cami (Lamiî Çelebî’den, Süleyman Uludağ ile, 1998), Gönül Mektupları (2000), Akşemseddin (H. Algül ile, 2000), Metinlerle Günümüz Tasavvuf Hareketleri (2001), Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi (2003), Metinlerle Osmanlılarda Tasavvuf ve Tarikatlar (2004), Mahabbet Mektupları (2004), Türk Tasavvuf Tarihi Araştırmaları (2005), Dervişin Hayatı Sufînin Kelâmı (2005), Bursa’nın Gönül Sultanları (2006), Dildâr-ı Şemsî-Niyazî-i Mısrî’nin İzinde Bir Ömür Seyahat (Mehmed Şemseddin Mısrî’den, Y. Kabakçı ile, 2010), Bursa’da Kırklar Meclisi (2011), Buhara Borsa Bosna (2012), Türkistan'ın Işığı Necmeddin-i Kübra, Türküstan Diýarynyň Şuglasy Nejmeddin Kubra (Türkmence), 28 Şubat Öncesi ve Sonrası Türkiye’de Dinî Hayat (2012), Miraciyye ve Bursalı Safiye Hanım’ın Vakfiyesi (2014), Yazarlık Hayatının 50. Yılı Ajandası, Emir Sultan, Konuk Öğrencilerle Gönül Gönüle, Annem Babam ve Oğlum, Derviş Yunus Emre, Bursa’nın Gönül Doktorları,

© İnsaniyet