Aynaya taş atanlar
Oturduğum apartmanın yıllık toplantısı geçen ay sığınağın rutubet kokan odasında yapıldı. Plastik sandalyeler yarım daire şeklinde dizilmiş, masanın üzerinde bir tabak kuru pasta, bir de kimsenin dokunmadığı bir kolonya şişesi duruyordu.
Yönetici defteri açtı, giderleri okudu, asansörün yine bozulduğunu, bahçe duvarının çatladığını, aidatını ödemeyen daireleri isimleriyle değil numaralarıyla sıraladı. Sonra söz alan herkes aynı şeyi söyledi: bu apartman bu yönetim yüzünden bu hale geldi. Bir saat boyunca yöneticiyi dinledik, bir saat boyunca yöneticiyi suçladık. Sıra yeni yönetici seçimine geldiğinde odaya derin bir sessizlik çöktü, herkes telefonuna baktı, biri öksürdü, biri pastadan bir tane aldı. Aday çıkmadı. Aynı adam oybirliğiyle yeniden seçildi. Toplantı dağılırken merdivenlerde yine onu konuşuyorduk.
O akşam eve dönerken bu ülkenin küçük bir maketinden çıktığımı düşündüm.
Yıllardır bu ülkede biri bir şeyleri sorguladığında başına ne geldiğini kendi hayatımdan biliyorum. Önce bir tuhaf bakış gelir, sonra “sen de her şeyi fazla kafana takıyorsun” cümlesi, sonra davetlerin seyrekleşmesi, en sonunda da o tanıdık, kibar, kalın yalnızlık. Kimse size düşman olmaz, sadece yanınızdan hafifçe uzaklaşır, tıpkı yağmurda ıslanmış birinin yanından geçerken paltosunu toplayan biri gibi. Sorgulamak burada bir düşünce biçimi değil, bir tür bulaşıcı hastalık sayılır.
Birkaç yıl önce eski bir arkadaşımın evinde, kalabalık bir akşam yemeğinde, sofradaki herkes o haftanın bir haberini konuşuyor, herkes aynı isimlere öfkeleniyordu. Ben yalnızca bir soru sordum: peki biz bu işin neresindeyiz? Çatallar tabaklarda bir an asılı kaldı, ev sahibi çay koymak için kalktı, konu kendiliğinden futbola döndü. Kimse bana bir şey söylemedi, kimse kapıyı göstermedi. Sadece bir sonraki davet, adım unutularak yapıldı.
İbsen’in “Bir Halk Düşmanı” adlı oyununda Doktor Stockmann, kasabanın geçimini sağlayan kaplıca sularının zehirli........
