İş hayatında, siyasette, diplomaside ve yatırım dünyasında geçirdiğim kırk yılı aşkın süre boyunca beni en çok düşündüren gerçeklerden biri şudur: İnsanlar ve kurumlar çoğu zaman yanlış hesap yaptıkları için değil, yanlış denklemin içinde doğru hesap yaptıkları için kaybediyorlar. 

Başka bir ifadeyle, aritmetik kusursuz olabilir; fakat matematik yanlışsa sonuç kaçınılmaz olarak başarısızlık. Hayat, okulda öğrendiğimiz dört işlem kadar basit değil. Çünkü gerçek hayat, yalnızca rakamların değil; insanların, kurumların, kültürün, güvenin, zamanlamanın ve psikolojinin oluşturduğu karmaşık bir sistem.

Aritmetik bize iki ile ikinin dört ettiğini söyler. Matematik ise hangi şartlarda bu dördün değer üreteceğini, hangi şartlarda ise hiçbir anlam ifade etmeyeceğini gösterir. Bugün dünyanın en başarılı şirketleri ile başarısız olanları, yükselen ekonomiler ile yerinde sayanlar, kalıcı liderlerle gelip geçen yöneticiler arasındaki temel fark da tam burada ortaya çıkar.

Şirketleri bilançolar değil, güven ayakta tutar

Yönetim kurullarında en sık karşılaştığım yanılgılardan biri, ölçülebilen her şeyin yönetilebilir olduğu varsayımıdır. Finansal tablolar, EBITDA marjları, nakit akışı, verimlilik oranları ve piyasa değeri elbette önemlidir; ancak bunlar bir şirketin gerçek değerinin yalnızca görünen kısmıdır. Bilançoda görünmeyen ama şirketin kaderini belirleyen çok daha önemli unsurlar vardır: kurumsal kültür, liderliğe duyulan güven, çalışanların aidiyet hissi, müşterinin sadakati, şirketin itibarı ve yenilik üretme kapasitesi.

Birleşme ve satın almalarda yapılan en büyük hata da budur. Finansal modeller kusursuz hazırlanır, sinerji tabloları etkileyicidir, maliyet tasarrufu ayrıntılı biçimde hesaplanır. Fakat iki şirketin kültürü birbirine yabancıysa, yöneticilerin egoları çatışıyorsa ve çalışanlar yeni yapıyı benimsemiyorsa, kâğıt üzerindeki bütün hesaplar anlamını yitirir. Dünyanın en pahalı şirket evliliklerinin önemli bir kısmının beklenen değeri yaratamamasının nedeni budur. Aritmetik doğrudur; matematik yanlıştır.

CEO’nun gerçek görevi nedir?

Başarılı CEO’ları diğerlerinden ayıran özellik, rakamları daha iyi bilmeleri değildir. Onları farklı kılan, rakamların arkasındaki insan davranışını okuyabilmeleridir. İyi bir yönetici........

© Forbes Türkiye