ABD'de 3 Kasım'da yapılan ara seçimlerde Demokratlar hem Temsilciler Meclisi'nin hem de Senato'nun kontrolünü ele geçirdi. Bu yazıyı kaleme aldığım 4 Kasım itibarıyla bazı yarışların sonucu henüz kesinleşmemişti, ancak tablo yeterince net. Demokratlar Teksas, Kuzey Karolina, Ohio, Kansas, Iowa, Güney Karolina ve Maine'de Cumhuriyetçilerin elindeki Senato koltuklarını kazandı. Trump'ın onay oranı yüzde 38'e indi. Bu, bir ara seçim için tarihsel olarak çok düşük bir seviye.

Ara seçimlerde iktidar partisinin kaybetmesi ABD'de alışılmamış bir şey değil. Bu nedenle sonucu olağan bir iktidar yıpranması olarak okumak da mümkün. Ancak bu okuma, kaybın hangi kanallardan geldiğini ve kimin kaybettiğini görünmez kılıyor. O nedenle bu yazıda şu görüşü açacağım: Seçim sonucu, Trump'ın temsil ettiği yeni toplumsal blokun ilk büyük kırılmasıdır. Kırılmanın nedeni, İran savaşının faturasının bu blokun seçmen tabanına kesilmesidir.

Kısa operasyon, uzun savaş

Mart ayında bu köşede yayımlanan "ABD Kaybederse" başlıklı yazıda, kısa süreli bir müdahale olarak tasarlanan savaşın uzamasının küresel üretim ve enerji akışları üzerindeki sonuçlarını tartışmıştım. Ara seçimler, bu uzamanın ABD iç siyasetindeki bedelini gösterdi. Beyaz Saray savaşı dört ila altı haftalık bir operasyon olarak sunmuştu. Savaş sekizinci ayını doldurdu. Çıkış anketlerine göre seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü savaşı oyunda belirleyici ya da önemli bir etken olarak gördü ve bu seçmenlerin yaklaşık yüzde 63'ü Demokratlara oy verdi. Seçmenlerin yüzde 62'si savaşın yanlış bir karar olduğunu düşünüyor.

Savaşın seçmene ulaştığı kanal ise dış politikadan çok cüzdan oldu. Brent petrolün varil fiyatı Ocak'ta 65 dolar civarındayken Ekim'de 97 ile 112 dolar arasında dalgalandı. Eylül'de benzin fiyatları bir yıl öncesine göre yüzde 34 arttı.

Zincirin son halkası faiz oldu. Geçen yıl bu köşede yazdığım "İlk Yılında Trump Yönetimi" başlıklı yazıda Trump ile Fed arasındaki gerilimi, iki toplumsal blok arasındaki mücadelenin yansıması olarak okumuştum. Trump'ın düşük faiz talebi, korumacılıktan yararlanan yerli sanayinin, savunma ve enerji sermayesinin borçla finanse edilen genişleme ihtiyacına karşılık geliyordu. Oysa 16 Eylül'de Fed, Trump'ın kendi atadığı başkan Kevin Warsh yönetiminde, Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırdı. On yıllık tahvil faizi de savaş öncesindeki yüzde 3,97'den Ekim'de yüzde 5'in üzerine çıktı. Trump'ın Fed'e karşı kazanmaya çalıştığı mücadeleyi, kendi savaşı kaybettirdi.

Trumpçı blok içi gerilimler

Aynı yazıda Trump'ı, yerli imalatçıları, savunma sanayiini ve fosil yakıt sermayesini ekonomik milliyetçilik altında birleştiren........

© Evrensel