Nisan 2026 itibarıyla Türki­ye’de enflasyon tartışması yeniden kritik bir eşikte. TÜFE aylık %4,18, yıllık 2,37 sevi­yesinde. Yıllık enflasyon yakla­şık 1 yıl sonra tekrar artış trendi­ne girmiş olduğu görülmektedir.

Özellikle İran savaşının petrol fiyatlarında getirdiği etki enflas­yonda önceki dönem yavaşlayan düşüşü tekrar artış yönüyle et­kilemiştir. Nisan 2026 %4’lük aylık enflasyon, yıllıklandı­rıldığında `’ın üzerinde bir fiyat artış dinamiğine işaret eder. Bu nedenle mevcut tabloyu kırılgan bir dezenflasyon sü­reci olarak tanımlamak gerek­mektedir.

Türkiye’de enflasyonun tarihi, kısa süreli fiyat hareketlerinden çok daha derin bir yapısal geçmi­şe sahiptir. 1970’lerden itibaren petrol şokları, ithalata bağımlı sanayileşme, döviz darboğazları, kamu açıkları ve siyasi istikrar­sızlık enflasyonu kalıcı hale ge­tirdi. IMF’nin Türkiye enflasyon sürecine ilişkin değerlendirme­sinde de enflasyonun 1970’ler­de hızlandığı ve 1990’ların or­tasında 0’ün üzerine çık­tığı belirtilmektedir.

Bu dönem, Türkiye’de enflasyonun yalnız­ca ekonomik değil, aynı zamanda sosyolojik bir davranış biçimine dönüştüğü yıllardır: insanlar ma­aş alır almaz dövize, altına, ma­la veya gayrimenkule yönelmiş; şirketler fiyat listelerini haftalık, hatta günlük değiştirmeye başla­mıştır.

Dünya örnekleri Türkiye için önemli dersler içerir. Alman­ya’nın 1923 hiperenflasyonu, paraya güven kaybının en uç ör­neklerinden biridir.. Bu tarihsel travma, Almanya’da sonraki dö­nemlerde mali disiplin ve bağım­sız merkez bankacılığı kültürü­nün güçlenmesine neden oldu. Türkiye açısından bu örnek şunu anlatır: enflasyon uzun süre ih­mal edilirse, yalnızca ekonomik bir gösterge olmaktan çıkar; top­lumun hafızasında kalıcı bir gü­ven krizine dönüşür.

Arjantin de Türkiye’ye benze­yen yönleriyle dikkat çekici bir örnektir. IMF’ye göre Arjantin’de enflasyon 1989 ve 1990’da yıl­lık ortalama %2.600 seviyeleri­ne ulaşmıştır. Bunun arkasında düşük vergi tahsilatı, kamu açık­larının merkez bankası kaynak­larıyla finanse edilmesi ve pa­ra basımı vardı. Arjantin örne­ği, yüksek enflasyonun yalnızca para politikası hatasından değil, aynı zamanda mali disiplin ek­sikliğinden ve kurumsal güven­sizlikten beslendiğini gösterir. Türkiye’nin de benzer bir tuza­ğa düşmemesi için para........

© Dünya