Seçimin ayak sesleri: Sosyal güvenlikte milyonların beklediği düzenlemeler (1)
Ülkemizde yavaş yavaş seçimin ayak seslerini duymaya başladık.
2026 yılının Ağustos ayının sonuna geldik. Yazı bitiriyoruz. Birkaç gün sonra sonbahara gireceğiz. Okullar açılacak; yağmur, çamur, kar derken bir bakmışız 2027 yılına girmişiz.
2027 yılıyla birlikte seçim tartışmalarını da her ay biraz daha fazla konuşmaya başlayacağız.
Türkiye’nin son 40 yıllık siyasi tarihine baktığımızda seçim dönemleriyle sosyal güvenlik düzenlemeleri arasında dikkat çekici bir ilişki olduğunu görüyoruz.
1987, 1992, 1999, 2008 ve son olarak 2023 seçim dönemlerine baktığımızda, emeklilik ve sosyal güvenlik sistemini ilgilendiren önemli düzenlemelerin seçim süreçlerinde daha fazla gündeme geldiğini görüyoruz.
Türkiye’de çalışanların, emeklilerin, esnafın ve memurların uzun yıllardır beklediği sosyal güvenlik düzenlemelerinin önemli bir bölümünün seçim dönemlerinde hayata geçirilmesi artık neredeyse bir gelenek haline geldi.
Seçim yaklaşınca yıllardır kapalı duran dosyalar açılıyor, beklentiler yeniden gündeme geliyor ve Meclis’te sosyal güvenlik düzenlemelerini daha fazla görmeye başlıyoruz.
Bunun en yakın ve en büyük örneğini EYT’de yaşadık.
Yıllarca tartışılan Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesi 3 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe girdi ve milyonlarca kişinin emeklilik yolu açıldı.
Şimdi ise sosyal güvenlikte yeni dosyalar birikmiş durumda.
* Emeklinin aylığı düşük.
* Kademeli emeklilik bekleyenler var.
* Bağ-Kur’lular 7.200 gün bekliyor, tescil mağdurları geçmiş hizmetlerini satın almak istiyor.
* Stajyer ve çıraklar sigorta başlangıçlarının kabul edilmesini istiyor.
* Memurların 3600 ek gösterge ve 2008 öncesi-sonrası ayrımı sorunu bulunuyor.
* Askerlik borçlanmasında memurlar açısından EYT tartışması devam ediyor.
* Engelli vatandaşların 2025 yılında değiştirilen emeklilik sistemine itirazları var.
* Esnaf ve işveren ise vergi ve SGK borçlarında gerçek anlamda bir yapılandırma bekliyor.
Dolayısıyla seçim yaklaşırken sosyal güvenliğin dosyası oldukça kabarık.
Bana göre önümüzdeki dönemde sekiz önemli başlık öne çıkacak.
1- Emeklinin en büyük sorunu: Düşük aylıklar ve intibak
Sosyal güvenliğin bugün en geniş kesimi ilgilendiren sorunu hiç kuşkusuz emekli aylıklarıdır.
Emekli aylıkları altı ayda bir açıklanan enflasyon oranları doğrultusunda artırılıyor. Ancak yapılan artışlara rağmen özellikle son yıllarda emekli aylıklarının satın alma gücündeki kayıp ciddi boyutlara ulaştı.
Fakat mesele yalnızca en düşük emekli aylığının kaç lira olacağı veya altı aylık artış oranının kaç çıkacağı değildir. Asıl........
