Diken’in bana tanıdığı özgürlüğe teşekkür ederek, bu hafta biraz farklı bir içerik ve tonda bir yazıyla karşınızdayım.

Bu yazının merkezinde Mutfak Sanatları Akademisi (MSA) olacak.

Bilerek böyle yapacağım, çünkü bugün kavramlardan değil, sahadan konuşmak; kurulmuş, işletilmiş ve artık kendi ayakları üzerinde duran harika bir örnekten bahsetmek istiyorum.

Ama baştan da belirteyim ki bunu bir başarı hikâyesi olarak değil, yıllardır savunduğum bir bakış açısının, küçük bir ölçekte de olsa, gerçek hayatta nasıl karşılık bulduğunun bir kaydı olarak yazacağım.

Yani bir fikrin bir bilgisayar sunumundan çıkıp, betona, insana ve gündelik hayata nasıl değdiğini anlatmak istiyorum bu sefer.

Açılış günü çok insan oradaydı, olmayanlarla da sonradan konuştum, tebrik eden de oldu, alkışlayan da; ama ben sabırla orada neler olacağını görmek istedim ve on sekiz ay bekledim bu yazıyı yayımlamak için.

Bir yerin kaderi nereden bakıldığıyla ilgilidir

Terminal Kadıköy’deki ‘viyadük altı’ (zamanında halk arasında ‘tren altı’ diye de adlandırılırmış), uzun yıllar boyunca kimsenin sahiplenmek istemediği bir boşluktu.

Birçok büyük veya küçük şehirde benzerlerine rastlayabileceğimiz, karanlık, güvensiz ve hızla geçilip gidilen bir atıl alan.

Benzerleri de dâhil civarında yaşayanlara hep bir problem olan, genelde tel ya da tahta perdeyle çevrili, moloz yığılı, belki şanslı bazı evsizler için az da olsa çatı görevi gören, ama aslında pisliğin ve terk edilmişliğin resmi olarak duran bir ‘köprü altı’.

Böyle mekânlar biraz şanslıysa bir grafiti sanatçısının eline düşüyor bazen, ama burası şanssız, işlevsiz ve tabiri caizse mezbelelik bir yerdi.

Aslında burası İstanbul’un en sakin değil, en gergin yerlerinden biriydi.

Metrobüs hattının hemen ucunda ve Marmaray’ın ana damarında, tren ve YHT’nin sistemlerine aynı anda hâkim olan bir noktada, örümcek ağı gibi bir ‘hub’ burası koskoca İstanbul’da.

Her gün 100 binin üzerinde insan buradan gelip geçiyor; çoğu durmadan, hatta çoğu etrafına bile bakmadan.

Üzerinden yavaş tren de geçiyor hızlı tren de, yanından metrobüs de akıyor minibüs de, altından araçlar da fışkırıyor yayalar da; ve dakikalarla değil, saniyelerle ölçülen bir akış bu.

Kimse burada durmayı ya da kalmayı aklından bile geçirmezdi iki sene öncesine kadar.

Birgün bu devasa devinimden bir fikir uyandı Akfen’in kurucusu Hamdi Akın’ın zihninde ve artık bu alan bir ‘problem’ olarak değil de, bir ihtimal olarak ele alındı o ve ekibi tarafından.

Benim klasik otomobillere verdiğim ikinci şansın ve emeğin bir benzerini, Hamdi Bey de bu izbe viyadük altı için vermek istedi sanırım.

Hamdi Bey’in bu projede farklı vesilelerle de olsa altını çizdiği yaklaşım tek ve çok netti:

Oranın değerini, ‘oraya ne koyduğumuz’ değil; ‘orada nasıl bir hayat oluşturduğumuz’ belirleyecek.

Bu bakış açısı aslında tüm projenin en kritik karar oldu.

Kolay olan oraya farklı bazı boyut ve işlevde dükkân alanları dizmek ve kiraya vermek olabilirdi.

En zor olanı ise orayı bir AVM yapmamaktı.

Öyle ya, orası ‘köprü altı’ yapısı itibarıyla çok kolay bir şekilde mini bir alışveriş merkezine de dönüştürülebilirdi.

Kendi ekibinde bile ‘az sayıda da olsa perakende de olsun, Hamdi Bey’ baskısı vardı zaten.

Finansal olarak ‘daha garanti’ görünen pek çok seçenek masadaydı Hamdi Bey için; ama bilinçli bir şekilde her seferinde reddetti bu projeyi ‘diğerlerinden biri’ yapacak fikirleri.

Çünkü amacı, proje aklına düştüğü andan itibaren metrekare doldurmak değil, kamusal hayat üretmekti.

Belki de o gün Fenerbahçe Spor Kulübü’nün bir yöneticisi olarak Fenerbahçelilere karşı duyduğu sorumluluk da vardı hislerinin içinde; en azından ben onunla beraberken öyle hissettim.

İşte bu anlayışla projenin ölçeği kadar yaklaşımı da ‘dönüşüm’ olarak değişiverdi sayesinde.

Hamdi Bey burayı alelade bir gayrimenkul projesi olarak değil, yaşayan ve etki değeri üreten bir buluşma noktası olarak........

© Diken