Souk Sava sonucundaki dalmay tarihsel Rusya'nn SSCB ad altnda k olarak niteleyen Putin, romantik ideallerinin temele oturmu siyaseti zerinden ilerliyor. Bu srete, batdaki eski topraklarn tamamna benzer operasyonlar yapmak ise NATO ve AB'nin gc dolaysyla Rusya asndan imdilik mmkn deil.

Prof. Dr. Beyhan Asma/ Yazar

Rusya'nn daha nce Grcistan ve Suriye'de yapt gibi son olarak Ukrayna'da yrtt operasyonlar, tarih boyunca nfuz etmeye alt siyasi corafya balamnda, nedensellik zeminine ele alnmaldr. Corafya, d politika yapmnda etkili bir yapsal faktrdr. dare edilen topraklarn konumu, aktrn kresel siyasetteki pozisyonu asndan belirleyicidir. Gemite uluslararas statkonun ina srelerinde byk glerin corafyay dzenleme ekilleri, bu iddiay destekleyecek niteliktedir. Bu alanda eser veren teorisyenler, corafyann devletlerin savama kabiliyetini olumlu ya da olumsuz ynde etkiledii zerinde durmaktadr. Doal tampon olma zellii tayan; mal, enerji, asker transferini olanakl klacak blgeler, dar geitler ve boazlar, liman yapmna elverili ky blgeleri tarih boyunca byk glerin hedefleri arasnda yer ald. Uluslararas sistemin dnm noktalarnda ortaya kan statko rneklerinde byk glerin motivasyonlar hep ayn yndeydi: karlarn maksimize ederken, corafyay bu amaca uygun ekilde dizayn etmek. Souk Sava sonras yaad travmalar geride brakan Rusya, Putin dneminde ekonomik ve siyasi ynden toparland ve tarihsel iddialarla temellendirilen yaylmac byk stratejisine yeniden odakland. "arlk Rusyas" n referans alan Putin, Krm dahil olmak zere o dnemde hakim olunan blgeleri, Rusya'nn tarihsel topraklar olarak adlandrd. Rusya liderinin romantik syleminin elik ettii atma ve gerilim, Rusya'nn tarih boyunca hedefledii Akdeniz, Kafkaslar, Dou Avrupa ve Balkanlara ynelik maksimalist politikalarnn doal bir sonucudur. Deiken ittifak yaplar ierisinde bu corafyalarda var olmay srdrmek ya da ilk frsatta yeniden var olmak, Rusya'nn en fazla tecrbe ettii d politika pratiidir. Rusya'y buna zorlayan, ilk bakta istila edilmesi g ve bu adan avantajl olarak grnse de nihayette kresel bir imparatorlua dnme yolunda ABD ve ngiltere gibi rakiplerine nazaran d dnyaya almasna engel olabilecek dezavantajl corafyasdr. te yandan dnem fark etmeksizin ileri dzeydeki tehdit algsnn sonucunda, dier aktrlerin evreleme rneinde olduu gibi Rusya'y sz konusu snrl corafyada tutma siyaseti, buralarn bir atma blgesine dnmesinde etkilidir. Bugn Ukrayna olarak bilinen topraklar Kiev Knezlii(Prenslii) dneminden bu yana srekli olarak blgesel ve kresel lekli hesaplamalara sahne oldu. Ukrayna ile Rusya arasnda yaanan savan arka plannda iki merkez arasnda tarihin derinliklerine dayanan ve grnte daha yerel bir kk tartmas yer almaktadr. Ancak bu tartmalar btn Slav corafyasna yayldnda Rusya adna kayda deer bir corafyann kontrol ve meruiyet aracna dnebildi. Rus tarih yazmnda Kiev ve Moskova zerinden yzyllardr sregelen kurulu tartmalar, blgede Ukrayna ile Rusya arasnda st kapal bir tarihsel rekabeti beraberinde getirdi.

Kimlikler zerinden karlkl meydan okumalar

Sz konusu tartma Knezlik, arlk ve Sosyalizm dneminde Rusya'nn stratejik kltrnde Ukrayna'nn Rusya'nn paras olduu inann besledi ve Rusya'nn gl olduu anlarda d politika pratiklerine dorudan yansd. Bu d........

© Açık Görüş