Yıllar önce Amerika Birleşik Devletleri’nin dünya emekçi halklarının bir numaralı  düşmanı Dışişleri Bakanı Kissinger, dünya egemenliği konusunda şu düşünceyi aktarıyordu: “Petrolü denetlersen ulusları denetleyebilirsin, gıdayı denetim altına alırsan insanları denetleyebilirsin.” demişti.

Kissinger denilen adamın düşüncesi Türkiye’de de egemen oldu .

Aş, bir başka deyişle gıda sektörü ve organize gıda perakendeciliğinde de tekelleşme ya da yabancılaşma olarak  karşımıza çıktı.

Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşma Nasıl Gerçekleştirildi?

Gelişmekte olan ülkelerde de olduğu üzere Türkiye’de de uygulanan neoliberal politikalarla; ticaret serbestleştirildi, kamusal düzenlemeler azaltıldı ve de sonra kaldırıldı, yabancı sermayeye eşit muamele hatta avantajlar sağlandı ve de  ekonomik istikrar programları adıyla özünde emek ücretlerinin düşürülmesi gerçekleştirildi. 

Anılan politikalarla çok uluslu firmalar için yeni bir ticaret ve yatırım ortamı oluşturuldu. Böylece, özelleştirilen kamu şirketleri ile yerli firmalar çok uluslu şirketlerce satın alınmaya başlandı. TV ekranlarında boy gösteren kimi  aymaz uzmanlar,bu konuda  “rekabete yenik düşüldü” şeklinde  yorum yaptılar, daha doğrusu beyinlerimizi yıkamada rol aldılar.

Uygulanan bu politikalarda tarım ve gıda sektörü payını alacaktı. Tekelleşen ve yabancılaşan gıda sanayi, ürünlerini daha yüksek oranda süpermarket zincirleri ile pazarlamaya başladı. Bu şekilde kâr payları yüksek oldu. Aynı zamanda kâr transferlerine olanak sağlandı.

Gelişmekte olan ülkelerin dış ödemeler dengesi bu yolla da giderek bozuldu. Şehirleşme ve gelir dağılımının bozulmasıyla yaratılan ve zenginleştirilen katmanlar için yeni arayışlar ve özentiler ortaya çıkartıldı. Bunlar, çağdaşlaşma diye tüketim toplumuna ve yabancı ürünlere yönelmeye başladılar. 

Pazarlama zincirinde kimi sorunların; örneğin kalite ve gıda güvenliği gibi sorunların çözümünün yabancı firmalar ile olası olabileceği beyinlere aktarıldı ve benimsetildi. Gıda sanayinde yeni üretim ve pazarlama teknikleri ortaya çıkarıldı.

Küçük üretici, tarım ve gıda sektöründe devre dışı ya da daha ucuza mal satmak durumunda kaldı. 

Gıda Sektöründe Tekelleşme ve Yabancılaşmadan Kimler Kaybediyor? 

• Öncelikle küçük ve orta ölçekli tarım işletmeleri kaybediyor, bunlara Türkiye’de yaşanan süt........

© 12punto