Ekonomide parasal sistem ile reel sistem arasındaki klasik dengeyi göstermenin en kolay yolu Irving Fisher’in ünlü miktar teorisi denklemini kullanmaktır:

            MV = PQ = Nominal GSYH

Burada M para arzını, V paranın dolaşım hızını (yani belirli bir sürede kaç kez el değiştirdiğini), P fiyatlar genel düzeyini ve Q da fiziksel üretim miktarını gösterir.

Kısa dönemde V ve Q’nun değişmeyeceği varsayılırsa şu sonuca ulaşırız: Kısa dönemde M artarsa, V ve Q sabit kabul edildiğinde, P üzerinde yukarı yönlü baskı oluşur.

Para arzı artışının enflasyon üzerinde olumsuz etkide bulunup bulunmadığını değerlendirmek için para arzı büyümesini yıllık ortalama enflasyon oranı ve reel büyüme toplamıyla (nominal GSYH artışı) karşılaştıran bir denklem kullanılabilir. Burada temel fikir şudur: Eğer para arzı ekonominin nominal büyümesinden daha hızlı artmışsa bu durum enflasyonun yükselmesine yol açmış olabilir. Buna karşılık para arzı nominal GSYH büyümesiyle uyumlu artıyorsa fiyat istikrarına katkı sağlamış olur. Nominal GSYH artışı şu şekilde ifade edilebilir:

Nominal GSYH Artışı ≈ Enflasyon Reel Büyüme

Buradan hareketle para arzı artışının nominal ekonomik büyümeye göre konumunu gösteren şu oran kullanılabilir:

            Para Arzı Artışı / Nominal GSYH Artışı

Burada para arzı olarak M2’yi kullanıyoruz (M2 = Dolaşımdaki Banknot Madeni Para Vadeli ve Vadesiz TL ve Yabancı Para Mevduat Toplamı).

Bu çerçevede: Oran 1’e yakınsa para arzı artışıyla nominal GSYH artışı uyumlu demektir. Oran belirgin biçimde 1’in üzerindeyse........

© 10 Haber