Gaziantep Dar Gelince: Mine Özmen’in Peşinde Bodrum’a Bir Lezzet Yolculuğu
Bazı insanlar vardır, doğdukları ya da ün kazandıkları şehrin içine sığmazlar; o şehir onların kimliğinin temelidir ama kaderlerinin sınırı değildir, çünkü merakları, enerjileri, hayal güçleri ve insanlarla kurdukları bağ onları sürekli başka coğrafyalara, başka sofralara, başka hikâyelere doğru taşır.
Mine Özmen’i bir süredir tam da böyle izliyorum.
Gaziantep’te, Antep Kalesi’nin hemen yanı başındaki artık başlı başına bir gastronomi hafızasına dönüşmüş Hışvahan’dan yola çıkıyor; bir bakıyorum Bodrum’da, sonra Kıbrıs’ta, Mardin’de, İstanbul’da, Alaçatı’da, bazen bir Yunan adasında. Yanında yalnız valizi yok; Gaziantep’in acısını, fıstığını, ekşisini, bakır tencerelerini, uzun sofralarını, aile mutfağını, misafir ağırlama geleneğini de götürüyor, sonra gittiği yerin otunu, sebzesini, balığını, peynirini, zeytinyağını ve insanını kendi hafızasıyla buluşturuyor.
Ben de fırsat buldukça peşine takılıyorum.
Biraz gazetecilik merakıyla, biraz seyahat tutkusu nedeniyle, ama itiraf edeyim, önemli ölçüde de iyi yemeğin, iyi zeytinyağının ve güzel kurulmuş bir sofranın insan hayatındaki değerine inanan biri olduğum için.
Bu kez buluşma yeri Bodrum Yalıkavak’taki Ruins Luxury Resort’tu.
Aslında Bodrum’dan ayrılıp Lipsi’ye doğru geçmeye hazırlanıyordum; Mine’nin Ruins’te özel bir sofra kurduğunu duyunca programın biraz esnemesinde sakınca görmedim. Çünkü yıllar insana şunu öğretiyor: Bazı uçaklar, tekneler, toplantılar yeniden ayarlanabilir ama güzel bir sofranın, doğru insanların ve iyi bir hikâyenin aynı anda bir araya geldiği geceler her zaman tekrar etmiyor.
İyi ki de gitmişim.
Çünkü o akşam önümüze yalnızca yemek gelmedi; Gaziantep, Ege, Mardin, İstanbul, İç Anadolu ve Akdeniz aynı masaya oturdu, birbirleriyle konuştu, zaman zaman birbirlerine meydan okudu, ama hiçbirinin sesi diğerini bastırmadı.
Gelenek, ancak yaşarsa değerlidir
Mine’nin mutfak anlayışında beni en çok etkileyen taraf, geleneğe duyduğu büyük saygının onu tutucu hale getirmemesi.
Gelenek onun için dokunulmaması gereken bir müze objesi değil; yaşayan, dolaşan, başka coğrafyalara değdikçe zenginleşen bir hafıza.
Gaziantep’in güçlü et yemeklerini, baharatlarını, acısını, fıstığını ve ekşisini alıp Ege’nin otları, mevsim sebzeleri ve daha yalın lezzet diliyle buluşturabiliyor; başka bir tabakta Mardin’in kokusu beliriyor, ardından İstanbul’un asırlardır farklı kültürleri içine çekmiş kozmopolit mutfağı, sonra Akdeniz’in hafifliği ve İç Anadolu’nun daha topraklı, daha ağırbaşlı karakteri.
İşin büyüsü de burada başlıyor.
Çünkü mutfakta yenilik yapmak, eski bir tarife üç yeni malzeme eklemek değildir.
Asıl yenilik, bir yemeğin hafızasına zarar vermeden ona yeni bir hayat verebilmektir.
Mine bunu iyi yapıyor.
Onun tabağında Antep hâlâ Antep, Ege hâlâ Ege; fakat yan yana geldiklerinde ortaya ikisinden de farklı üçüncü bir dil çıkıyor.
Bence çağdaş Türk mutfağının dünyaya söyleyecek sözü de tam burada yatıyor:
Kökümüzü koruyacağız, ama kökümüze zincirlenmeyeceğiz.
Ben zeytinyağını sormadan duramam
Beni tanıyanlar bilir; benim bulunduğum bir sofrada........
