Sermaye düzeninin obrukları

Konya Havzası’nda çoğalan obruklar, yer altı sularının tükenmesine yol açan ve iklim krizini derinleştiren kapitalist üretim ilişkilerinin somut sonucudur.

The Conversation’da yayımlanan bir makalede, Konya, Karaman ve Aksaray çevresinde yüzlerce obruk oluştuğu belirtiliyor. Toprağın ani çökmesiyle oluşan obruklar tarım arazilerini, yolları ve yerleşim alanlarını tehdit ediyor. Konya Havzası’nın kireçtaşı bakımından zengin yapısı obrukların oluşumunda rol oynuyor. Ancak bu oluşumları salt jeolojik süreçlerle açıklamak yeterli değil. İklim krizi nedeniyle azalan yağışlar, sulama yapmak için yer altı sularının aşırı kullanımına yol açıyor (1) . Yani asıl sorun toprağın kireçli yapısı değil, bu yapının üzerindeki su dengesinin insan eliyle bozulması.

Kuraklığı salt doğal bir iklim olayı olarak değerlendirmek, sorunun önemli bir yanını gözden kaçırmak demektir. Kuraklık tarih boyunca yaşanmıştır. Ancak fosil yakıtlara dayalı üretim, sınırsız büyüme hedefi, ormansızlaşma ve endüstriyel tarım, insan kaynaklı iklim değişikliğini hızlandırarak kuraklığın şiddetini artırıyor. Kapitalist üretim yalnızca doğal kaynakları tüketmekle kalmıyor, doğanın kendini yenileme koşullarını da aşındırıyor.

Yoğun sulama gerektiren tarımsal üretim, yer altı su kaynakları üzerinde büyük baskı yaratıyor. Yağışların yetersiz kaldığı dönemlerde çiftçiler daha fazla yer altı suyu kullanmak zorunda kalıyor; su seviyesi düşüyor, jeolojik boşlukların üzerindeki zemin dengesini kaybediyor ve obruklar oluşuyor. AFAD ve Konya Teknik Üniversitesi Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi iş birliğiyle yapılan ölçümlere göre son bir yılda bazı bölgelerde yer altı su seviyesindeki düşüş 20 metreyi aşmış durumda (2)........

© Yurtsever