Kerkük’te Yüzde 15 Hisse, Türkiye İçin Yüzde 100 Stratejik Fırsat Olabilecek mi?

TPAO’nın Kerkük’teki 3 milyar varil potansiyelli BP ortaklığına katılımını sağlayacak Anlaşmanın imzalanmasının ardından Kerkük Valisi Mehmet Seman Ağa Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile görülüyor. (Foto: X/ @aBayraktar1)

Enerji sektöründe bazı anlaşmalar yalnızca ticari değildir. Bazıları enerji haritalarını, bazıları ise ülkelerin jeopolitik konumunu değiştirir. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO), BP Energy Company of Kirkuk Limited’de (BPECKL) yüzde 15 hisse edinmesi de bu ikinci kategoriye giren stratejik gelişmelerden biridir.

İlk bakışta bu, uluslararası petrol sektöründe yapılmış sıradan bir yatırım gibi görülebilir. Oysa mesele bundan çok daha büyüktür. Türkiye ilk kez Irak’ın en önemli petrol havzalarından birinde yalnızca petrol satın alan veya boru hattı işleten bir ülke değil, üretim zincirinin de doğrudan bir parçası hâline gelmektedir.

Bu, yalnızca ekonomik değil; jeopolitik, jeoekonomik ve diplomatik sonuçları olacak stratejik bir adımdır.

Kerkük: Ortadoğu’nun Enerji Hafızası

Yaklaşık bir asırdır Kerkük, dünyanın en önemli petrol bölgelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Yeniden geliştirilecek Kerkük, Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarının yaklaşık 3 milyar varil petrol eşdeğeri üretilebilir hidrokarbon potansiyeline sahip olduğu değerlendirilmektedir.

Yeni ortaklık yapısında BP yüzde 43, ConocoPhillips yüzde 42 ve TPAO yüzde 15 pay sahibi olacaktır. Petrolün mülkiyeti Irak devletinde kalacak, ancak üretim artışından doğacak ekonomik değer ortaklar arasında paylaşılacaktır.

Yüzde 15’lik pay ilk bakışta mütevazı görünebilir. Ancak enerji sektöründe stratejik değer her zaman hisse oranıyla ölçülmez. Türkiye artık yalnızca petrolün geçtiği güzergâhta değil, üretimin gerçekleştiği masada da yer almaktadır. Bunun siyasi ve ekonomik getirileri, yatırımın finansal büyüklüğünün çok ötesine uzanacaktır.

TPAO’nun Irak Yolculuğu Derinleşiyor

Kerkük, TPAO’nun Irak’taki ilk yatırımı değildir.

Şirket son yıllarda Irak’ın farklı bölgelerinde uluslararası enerji şirketleriyle çeşitli arama ve üretim projelerinde yer aldı. Çinli CNOOC başta olmak üzere farklı ortaklarla geliştirilen projeler, TPAO’nun Irak’taki teknik kapasitesini ve saha tecrübesini önemli ölçüde artırdı.

Kerkük’ü farklı kılan ise ölçeğinden çok sembolik ve stratejik niteliğidir. İlk kez BP ve ConocoPhillips gibi küresel enerji devleriyle birlikte Irak’ın en önemli petrol havzalarından birinin yeniden geliştirilmesinde ortak olunmaktadır. Bu gelişme, TPAO’nun uluslararasılaşma sürecinde yeni bir aşamaya işaret etmektedir.

Nasıl Saudi Aramco, ADNOC, Petrobras, Equinor, Petronas ve QatarEnergy kendi sınırlarının ötesinde yatırım yaparak ülkelerinin dış politika araçlarından biri hâline geldiyse, TPAO’nun da benzer bir vizyonla büyümesi Türkiye’nin enerji güvenliği kadar dış politika kapasitesi açısından da önem taşımaktadır.

Yeni Rekabet Koridorlar İçin

Bugün enerji jeopolitiğinde mücadele artık yalnızca rezervler üzerinde yaşanmıyor. Asıl rekabet, petrolün hangi koridorlardan, hangi maliyetle ve hangi siyasi risklerle dünya pazarlarına ulaştırılacağı üzerinde yoğunlaşıyor. Bu açıdan bakıldığında Kerkük-Ceyhan hattı hâlâ Irak........

© yetkinreport.com