menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

GİRESUN'UN İÇİNDE TÜRKÜSÜNE YÖRESEL AĞIZ ÜZERİNDEN ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM

15 0
24.02.2026

Vuruldum düştüm yereGidemedum uzağaNe edelum sevduğumDüşürdiler tuzağa.

Girişteki dörtlüğü, “ Giresun'un İçinde” adlı ağıt türkünün bağlantı (kavuştak)  bölümünden alıntıladım.  Birbirini çok seven iki genç, Ömer ve Feride! Ne yazık ki Ömer pusuya düşürülüp öldürülür. Sonrası bu ağıt türkü!   Bu türküyü her dinlediğimde burnumun direği sızlar, yüreğim burkulur…  Şöyledir, ağıt türkünün konusu: Giresun'un bir köyünde,  güzeller güzeli genç kız Feride ve yiğit, mert delikanlı Ömer birbirini severler. Nişanlanıp evleneceklerdir. Köyün varlıklı ailelerinden birinin şımarık, zorba oğlu Musa, Feride'ye göz koyar. Besleme çeteleriyle Ömer'in yoluna çıkar.  Döverek Ömer'i sevdasından vazgeçirmek ister; fakat nafile… Ömer ne yılar,  ne geri adım atar! Aileler aralarında anlaşırlar. Bir gece, Ömer, Feride'yi kaçıracak ve iki genç muradına erecektir. Ne var ki kaçarlarken hiç hesapta olmayan bir durumla karşılaşırlar. Musa bu gizli planı öğrenmiş, köyün çıkışında beslemeleriyle pusuya yatmıştır. . Ömer mertçe vuruşur fakat Musa kalleştir. Bıçakla Ömer'i yüzünden yaralar. Ömer güçlü kuvvetlidir; son bir hamle ile Musa'nın elinden bıçağı alır.  Bağrına saplamak üzere kolunu kaldırdığında arkadaki beslemeler Ömer'i kurşun yağmuruna tutar. Sırtında tam altı kurşun yarası vardır. Ömer kanlar içinde yere yığılır; gücü tükenmiştir. Kalleş Musa, Ömer'in elinden bıçağı alır ve gaddarca karnına saplar. Beslemeleri ile birlikte olay yerinden uzaklaşırlar. Koyu karanlıkta Feride'nin acı feryatları… Ve bu ağıt türkü böyle doğar. Acı bir sestir, ağıt türküler; acı bir çığlık.  Kaynak kişisi Ali Osman Öz Yakupoğlu ve Mustafa Küçük olan bu türküyü 1989 yılında, ses sanatçısı, besteci,  müzikolog Diyarbakır doğumlu Azize Gürses derleyip notaya almıştır.Bakmayın gülüp söylediğime. Duygusal biriyimdir. Ağıt türküleri her dinlediğimde gözlerim nemlenir.  Koyu bir hüzün bulutu çöker içime.  Uzun süre kendime gelemem.  İşte Nevşehir yöresinden “Kızılırmak parça parça olaydın / Her parçanı bir diyara salaydın / Sen de benim gibi öksüz kalaydın” sözleriyle başlayan bir ağıt türkü… İşte “Maraş'tan bir haber geldi /  Dediler ki Merik öldü / Keşke Merik ölmeseydi / Kesilseydi elim kolum” sözleriyle başlayan Kahramanmaraş türküsü. İşte “Gömdüm oğul seni toprağa gömdüm / Kanlı gözyaşımla pınara döndüm” sözleriyle başlayan bir başka ağıt türkü! Ve yürek yakan daha nice ağıt türküler…  “Giresun'un İçinde” türküsündeki şu dizeye bakar mısınız? Hangi yürek dayanır, şu sözlere: Altı kurşun attılar / Üç de bıçak yarası! İşte, ağıt türküsü: Giresun'un içinde İki sokak arasıAltı kurşun attılarİki ( de) piçak yarasi(Bağlantı)........

© Yeşilgiresun