Önceki makalede, Yerel Yönetimler Sempozyumundan söz ederek, konut soruna değinmiştim. Yerel yönetimlerin kiralık konut sorunuyla ilgilenmeleri ve önderlik etmeleri üzerine öneriler sunmuştum. Her bir bireyin yaşam hakkının bir parçası da barınma hakkıdır. Aynı zamanda vatandaşlık hakkıdır. Barınma hakkı, konut hakkını da içerir. Devlet, her bir vatandaşının barınma sorununu çözmek zorundadır.
İnsanların barınma hakkının çözümünde TOKİ, kayda değer bir işlev üstlenmiştir. TOKİ'nin 50 yılı aşkın tarihinde işlevindeki dönüşümü üzerine birkaç söz söylemiştim. TOKİ, dar gelirliler için konut yapmış ise de son 20-25 yılda ağırlıklı olarak kupon arsalara üst gelir grupları için büyük metrajlı, lüks ve pahalı konutlar yapmıştır. Amaç, barınma ve konut sorununu çözmek değil, taşınmaz satışı üzerinden rant sağlamak olmuştur.
***
Lüks ve pahalı konutların satışı yoluyla orta kesiminin elindeki kaynaklar, üst gelir gruplarına transfer olmuştur. Nasıl? Birincisi, bankalardan alınan kredilere ödenen faizler yoluyla önce bankalara, bankalara kredi açan yabancı bankalara, yabancı bankalara mevduat aktaran fonlara ardışık transfer yapılmıştır.
Bu transferler, son 20-25 yılda krediyle konut alan tüm alıcılar aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde konut alanların ödediği faizin içinde yabancı banka ve fonların payı vardır. Tüm konut alıcıları, kredi kullanarak bu yüke katlanmıştır. Ülkemizdeki yabancı sermayeli bankaların pazar payının `'lar civarında olduğu da gözetildiğinde konut alanlar, gelirlerinin önemli bir kısmını faiz adı altında yabancı sermayeye aktardığı sonucu ortaya çıkar.
İkincisi ise daha vahimdir. Özellikle orta gelir gruplarına yönelik satışlarla oluşan transferlerdir.........

© Yeşilgiresun