Siyasette yeni olmak, yeni bir isimle ortaya çıkmaktan daha fazlasını gerektirir. Türkiye siyasi tarihi, değişen tabelaların her zaman değişen siyaset anlamına gelmediğini gösteren örneklerle doludur. Çünkü "yeni" etiketi, çoğu zaman kadronun değil, yalnızca tabelanın değiştiği dönemlerde kullanılmıştır.

Özgür Özel'in kurmaya hazırlandığı partiye "Yeni Parti" adının verilmesi konuşuluyor. Kulağa hoş geliyor: temiz sayfa, taze bir başlangıç vaadi. Ancak Cumhuriyet tarihine bakıldığında, asıl meselenin isim değil; bu ismi taşıyacak kadro, program ve siyasal çizgi olduğu görülüyor.

1946: Demokrat Parti, "Yeni" ama CHP'nin içinden

Türkiye'nin çok partili hayata geçişindeki ilk büyük örnek aslında tam da bu tartışmanın atası sayılır. Demokrat Parti'yi kuran Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan, dördü de CHP'nin içinden çıkmış, CHP milletvekilliği yapmış isimlerdi. Parti "yeni" bir isimle ortaya çıktı ama kurucu kadronun tamamına yakını CHP geçmişine sahipti. DP'nin başarısı, isminden değil, CHP'den gerçekten farklı bir söylem (çok partili hayat, serbest piyasa, dinî hassasiyetlere açık bir dil) inşa edebilmesinden geldi. Yani isim değil, gerçek bir çizgi farkı işe yaramıştı. Demokrat Parti örneği, eski kadroların yeni bir siyasi hareket kurmasının tek başına bir dezavantaj olmadığını gösteriyor. Asıl belirleyici olan, seçmene gerçekten farklı bir program ve siyaset anlayışı sunabilmesiydi.

1961: Adalet Partisi, DP'nin siyasi mirasçısı

1960 darbesinden sonra DP kapatılınca, kadrolarının büyük kısmı Adalet Partisi çatısı altında yeniden bir araya geldi. İsim yepyeniydi ama seçmen kitlesi, söylem ve kadro DP'nin doğrudan devamıydı. Herkes bunu biliyordu, kimse "yeni" olduğuna inanmadı ve zaten partinin kendisi de bunu gizlemedi, tam tersine DP mirasına sahip çıkarak güç kazandı.

1969: CKMP'den MHP'ye, eski kimliğin yeni bir çerçeveye taşınması

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, 1969'da Alparslan Türkeş liderliğinde Milliyetçi Hareket Partisi'ne dönüştü. Kadro, ideoloji ve liderlik aynıydı; değişen sadece isimdi. Bu örnek, "isim değişse de siyasi kimlik aynı kalabilir" tezinin en net kanıtlarından biri, burada kimse bunun bir "yenilenme" olduğunu iddia etmedi. Bu örnek, isim değişikliğinin bazen mevcut siyasi kimliği yeni bir çerçevede yeniden konumlandırma aracı olabileceğini gösteriyor.

1980 sonrası: DYP ve ANAP, eski siyasi geleneklerin yeni adresleri

1980 darbesinden sonra siyasi partilerin kapatılması ve eski liderlere getirilen yasaklar nedeniyle merkez sağ yeniden farklı partiler altında örgütlendi. 1983'te kurulan Doğru Yol Partisi (DYP), Adalet Partisi'nin siyasi mirasını sahiplenen kadroları bir araya getirdi. Süleyman Demirel'in siyasi yasağı kalktıktan sonra da partinin liderliğini üstlendi. Aynı dönemde kurulan ANAP ise farklı bir siyasi çizgi oluşturmaya çalışsa da bünyesinde eski partilerden gelen çok sayıda ismi barındırıyordu. Bu süreç, yeni parti adlarının her........

© Yeniçağ