Haftanın Konseri: Evgeny Grinko

İstanbul’da sonbaharın geldiğini hava sıcaklığından değil, Evgeny Grinko’nun konser takviminden anlıyoruz. Yılda birkaç kez uğradığı bu şehirde artık “yabancı konuk” değil; muayyen aralıklarla kapımızı çalan tanıdık bir misafir kendisi. Hâliyle ismini programda görünce “Evet, sonbahar geldi” diye düşünüyoruz.

Grinko konserlerinin en hürmete şayan tarafı, müziğin önüne geçecek hiçbir lüzumsuz gösterişe yer vermemesi. Şov kaygısı, yahut ucuz seyirci oyunları yok. Piyanistimiz zarifçe enstrümanının başına geçiyor; arkasındaki çello ve keman yerini alıyor ve salondaki yüzlerce insana adeta zımni bir davet uzatarak seyirciyi sessizliğe davet ediyor.

Grinko’nun asıl marifeti ise birkaç enstrümanla koca bir hikâye kurabilmesinde. Piyano başında başladığı bir parça, çellonun ve kemanın katılımıyla bambaşka bir hüviyete bürünüyor. Müziğinde gösterişli bir iddia yahut kendisini ispat etme telaşı yok; buna rağmen, birkaç nota ile hafızada yer edecek bir dünya kurma kabiliyeti var.

Grinko’yu her İstanbul ziyaretinde yeniden dinlememizin sebeplerinden biride bu olabilir. Besteleri ilk dinleyişte tanıdık geliyor ama kolay tüketilmiyor. Bir melodiyi bir yerden hatırlıyormuşuz hissine kapılıyoruz; sonra anlıyoruz ki hatırladığımız şey aslında Grinko’nun kendi müziği.

Ve tabii ki o malum an... Sıra Valse’e geldiğinde salondaki kolektif refleks görülmeye değer. Memleketteki her üç kısa videodan birinin arkasında çaldığı için neredeyse milli marşımız haline gelen o melodi başladığında; aynı anda birkaç yüz kişinin “İşte, bunu bekliyorduk” aydınlanması yaşaması az buz şey değil. Tek bir besteyle koca bir ülkenin duygusal hafızasına bu kadar zahmetsizce sızabilmek ciddi bir maharet.

Düzenli dinleyicisi neyle karşılaşacağını zaten biliyor. İlk kez gidecek olanlar içinse bu konserler aslında klasik bir müzik dinletisinden ziyade; İstanbul gürültüsünün ortasında verilmiş 1,5 saatlik bir "mola". Şehir insanının bünyesine iyi gelecek bir doz ithal melankoli almak için harika bir fırsat.

Kısacası Grinko bu hafta sonu yine İstanbul’da. Benim için mesele artık “Gidilir mi?” sorusunu çoktan geçti; asıl soru; bu sefer o canlı atmosferde ruhumu hangi parçaya teslim edeceğim?

Haftanın Tiyatrosu: Inishmorelu Yüzbaşı

İnsanın bir fikre ne kadar inanabileceğinin makul bir sınırı var mıdır; yoksa mesele bir kere “dava” hâline geldi mi akıl usulca kapının önüne mi bırakılır? Martin McDonagh’ın Inishmore’lu Yüzbaşı oyunu, bu suale doğrudan bir cevap vermek yerine seyircinin önüne öyle bir manzara koyuyor ki; insan hem gülüyor hem de dönüp kendi memleketine bakarak içten içe neden bu kadar tanıdık geldiğini düşünmeden edemiyor.

Oyunun merkezinde Kuzey İrlanda’daki siyasal çatışmalar ve bu çatışmaların beslediği fanatizm var. Fakat McDonagh’ın derdi yalnızca silahlı örgütler yahut siyasi şiddetten ibaret değil. Asıl mesele; insanın benimsediği bir fikri sorgulamayı bıraktığı anda başına gelenler. Bir........

© Yeniçağ