menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Fonun enkazı ve bir ülkenin sermaye piyasası

163 0
17.10.2026

Bir kişi bir ülkenin kaderini değiştirebilir mi? Değiştirirmiş! Hem de bazen bir ülkenin ekonomisine, sermaye piyasalarına ve yatırımcısının geleceğe duyduğu güvene ağır bir darbe vuracak kadar…

Türkiye bugün yalnızca bir fon tartışmasını yaşamıyor. Sermaye piyasalarında güvenin nasıl sarsılabildiğini, denetimin neden hayati olduğunu ve siyasi gücün gölgesinde büyüyen yapıların ülkeye ne kadar ağır bir fatura çıkarabileceğini gösteren bir krizle karşı karşıya.

Ah Emre Tezmen ah! Bir dönem büyüklüğüyle, getirileriyle ve yarattığı etkiyle konuşulan fonların ardından şimdi yatırımcıların kaygıları, piyasalardaki soru işaretleri ve geride kalan enkaz konuşuluyor. Asıl acı olan ise bu tartışmanın yalnızca birkaç şirketin ya da birkaç yatırımcının meselesi olmaktan çıkıp Türkiye'nin sermaye piyasalarına duyulan güveni ilgilendiren bir noktaya ulaşması.

Burada mesele bir kişinin yükselişi ya da düşüşü değil. Mesele, bir finansal yapının etrafında oluşan gücün nasıl denetlendiği, riskleri kimin gördüğü, uyarıları kimin dinlediği ve işler kötüye gittiğinde bedeli kimin ödediğidir.

Çünkü finans piyasalarında güven bir günde kazanılmaz. Ama yanlış yönetim, yetersiz denetim ve görmezden gelinen riskler yüzünden çok kısa sürede kaybedilebilir.

Bir fon krizi nasıl ülkenin meselesi haline geldi?

Yatırım fonları, vatandaşın birikimini profesyonel yöneticilere emanet ettiği finansal araçlardır. Bu sistemin temelinde bir söz vardır: Güven. Tasarruf sahibi parasını teslim eder, yöneticinin bu parayı mevzuata uygun biçimde değerlendireceğine inanır. Denetleyici kurumların da sistemin kurallarına uyulmasını sağlayacağını düşünür.

Peki ya bu zincirin halkalarından biri koparsa?

Türkiye'de son aylarda yaşanan fon krizinin ortaya çıkardığı en ağır soru budur. SPK'nın 131 fonun tasfiyesine karar vermesi, sorunun birkaç yatırımcının zararından ibaret olmadığını gösterdi. Kriz, yüz binlerce yatırımcıyı ve milyarlarca liralık birikimi etkileyen geniş bir alana yayıldı.

Üstelik insanlar bu fonlara yalnızca para kazanmak için girmedi. Yüksek enflasyonun, hayat pahalılığının ve Türk lirasındaki değer kaybının karşısında birikimini korumaya çalışan vatandaşlar, finansal piyasalarda bir çıkış yolu aradı. Kimi emeklilik birikimini, kimi ev almak için yıllarca kenara koyduğu parasını, kimi de ailesinin geleceği için biriktirdiği tasarrufunu fonlara yatırdı.

Şimdi o insanlar paralarının ne zaman ve ne kadarını geri alabileceklerini öğrenmeye çalışıyor.

İşte meselenin insani boyutu burada başlıyor. Bir fonun tasfiye edilmesi, bilanço üzerinde alınmış teknik bir karar olabilir. Ancak o bilançonun arkasında çocuklarının eğitimini düşünen aileler, ev sahibi olmak isteyen gençler, emekliliğini güvence altına almaya çalışan insanlar........

© Yeniçağ