Balkanlar'a 150 yıllık kısa bir bakış: Ne ka güzelsin vre mori
Balkanlar’a ya da Balkan coğrafyasına ilk adımımı, Eylül 2024'te katıldığım bir 'Balkan Turu' ile attım.
Türk pasaportu ile vizesiz ziyaret edilebilen ülkeler arasında yer alan; Arnavutluk, Karadağ, Bosna-Hersek, Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Kosova geniş tur kapsamına dahildi.
Eğitim hayatı boyunca, tarih kitaplarında -özellikle Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili tarih anlatılarında- sıklıkla karşılaştığımız bölge, Türkler için oldukça tanıdık.
Fransız İhtilali (veya Fransız Devrimi, 1789), temelini oluşturacağı ulus devlet anlayışı ile kendisinden sonra gelen etnik yapıları etkileyerek tüm Avrupa'da büyük bir değişim hareketine yol açtı.
Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde varlığını sürdüren pek çok etnik yapı da bağımsızlık için harekete geçti ve günün sonunda imparatorluk dağılma sürecine girdi.
Birinci Balkan Savaşı (Ekim 1912-Mayıs 1913) bölgede bulunan ve vergi bağı ile İmparatorluk'a bağlı olan toprakların kolayca bağımsızlıklarını kazanmasına yol açtı.
İkinci Balkan Savaşı (Haziran 1913-Ağustos 1913) ise bağımsızlık elde eden ülkelerin kendi aralarındaki toprak dağılımları nedeniyle yaşanan bir yeniden paylaşım savaşı oldu ve bu gelişme 100 yıl sürecek kanlı bir çekişmenin ateşini yaktı.
Birinci Dünya Savaşı'nın (Temmuz 1914-Kasım 1918) başlangıç noktasını da yine Balkanlar oluşturdu. Arşidük Franz Ferdinand'ın, Sırp milliyetçisi tarafından Saraybosna'da öldürülmesi savaş çanlarının yeniden çalması için yeterli oldu.
Dört yıl sürecek olan savaşın sona ermesinin ardından; bölge 'Yugoslavya' çatısı altında bir araya geldi.
İkinci Dünya Savaşı (Eylül 1939– Eylül 1945) ile birlikte neredeyse tüm Avrupa, Nazi Almanyası tarafından işgal edildi. Kesintiye uğrayan 'Yugoslavya' projesi, Josip Broz Tito liderliğinde -Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Kosova Özerk Bölgesi, Makedonya, Sırbistan, Slovenya ve Voyvodina Özerk Bölgesi eklemlenerek- federal bir yapıya kavuşturuldu. Tito'nun ölümüne kadar da sakin sayılabilecek bir dönem geçirdi.
Çok........
