Son yıllarda psikolojiye dair kelime dağarcığımız epey genişledi. Artık sadece psikologların odasında duyduğumuz pek çok kavram gündelik hayatın içinde.

Eski sevgili narsist. Patron toksik. Arkadaş manipülatif. Anne travma kaynağı. Mesaja cevap vermeyen ghosting yapıyor. Tartışmada sizin hatırladığınızdan farklı bir şey söyleyen gaslighting yapıyor.

Bir noktada insanın “Peki normal huysuzluk kaldı mı?” diye sorası geliyor.

Yanlış anlaşılmasın; psikoloji bilgisinin bu kadar ulaşılabilir hâle gelmesini çok kıymetli buluyorum. İnsanların duygusal istismarı tanıyabilmesi, sınır ihlalini fark edebilmesi, yaşadığı bir deneyimin kendisinde nasıl bir iz bıraktığını anlayabilmesi önemli. Yıllarca adı konmamış pek çok deneyimin artık konuşulabiliyor olması da öyle.

Ama bir kavramın yaygınlaşmasıyla doğru kullanılması aynı şey değil.

Bugün özellikle sosyal medyada psikoloji kavramlarının bazen gerçek anlamlarından koparılarak kullanıldığını görüyoruz. Bir insanın bencil davranması onu otomatik olarak narsist yapmıyor. Her kötü ilişki toksik değil. Her yalan gaslighting değil. Her üzücü deneyim de psikolojik anlamda travma olarak tanımlanamaz.

Bazen biri sadece düşüncesiz davranmıştır.

Bazen karşımızdaki insan bizi anlamamıştır.

Bazen bir arkadaşlık kötü bitmiştir.

Bazen anne babamız yanlış yapmıştır.

Bazen de iki insan birbirine uygun değildir.

Bunların hepsi canımızı yakabilir. Ama bir deneyimin canımızı yakması, ona mutlaka klinik bir isim vermemiz gerektiği anlamına gelmez.

Örneğin “narsist” kelimesini ele alalım. Bir insanın zaman zaman kendini düşünmesi, eleştiriye kötü tepki vermesi, ilgi istemesi veya bencil davranması........

© Yeniçağ