Doğduğu yerde çalışmamak kader mi?
Yurt dışında çalışmaya alışık bir milletiz. “Gurbetçi” kelimesi, Türkçede sadece memleketinden uzakta kalanı ifade etmez. Aynı zamanda bir yaşam biçimini anlatır, fedakârlığı, hasreti ve umudu içinde taşır. Almanya’nın madenlerinden, Hollanda’nın seralarından, Körfez’in inşaat şantiyelerinden, Amerika’nın üniversite koridorlarından ve Avrupa’nın otel mutfaklarından geçen nesillerimiz var. Gurbetçilik, kimliğimizin bir parçası. Öte yandan, son yıllarda Türkiye’nin de bir çekim merkezi hâline geldiğini, farklı milletlerden insanların buraya çalışmaya geldiğini görüyoruz.
Geleneksel gurbetçilik, 1960’lardan itibaren büyük ölçüde tek yönlüydü. Anadolu’dan İstanbul’a, Türkiye’den Avrupa’ya, sonra da dünyanın dört bir yanına uzanan bir emek göçü. Aileler ayrıldı, çocuklar iki kültür arasında büyüdü, dövizler ülkeye aktı. Bu süreç hem bireysel fırsatlar hem de toplumsal bedeller yarattı. Bugün ise tablo daha karmaşık. Bir yanda hala yurt dışına çıkan, özellikle bilişim, sağlık, mühendislik ve akademik alanlarda kariyer peşinde koşan Türkler var. Diğer yanda ise Türkiye’ye gelen Suriyeliler, Afganlar, Orta Asyalılar, Afrikalılar, hatta Avrupa ve Amerika’dan gelen nitelikli profesyoneller.
Her iki grup da dijitalleşen dünyada sınırların esnediğini fark ediyor. Uzaktan çalışma, proje bazlı sözleşmeler, dijital göçebelik ve çok uluslu şirketlerin esnek istihdam modelleri, klasik “gurbet” algısını değiştirdi. Artık bir yazılım mühendisi İstanbul’dan Berlin’e fiziksel olarak taşınmadan Alman firmasına hizmet........
