ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela’ya yönelik askeri müdahale kararı ve Nicolás Maduro’nun ABD’ye götürülerek yargılanacak olması, uluslararası hukukun bağlayıcılığı, demokrasinin dış müdahaleler karşısındaki kırılganlığı ve küresel güç dengelerinin hangi ilkelere göre işlediği sorularını yeniden gündeme taşıdı. Tartışmanın merkezinde ise şu temel mesele yer alıyor: Güçlü bir devlet, kendi tanımladığı “haklı gerekçelerle” başka bir egemen devlete müdahale edebilir mi?

Uluslararası hukuk düzeni, İkinci Dünya Savaşı sonrası tam da bu soruya “hayır” cevabını kurumsallaştırmak için inşa edilmişti. Birleşmiş Milletler Şartı’nın 2(4). maddesi, devletlerin başka devletlere karşı güç kullanmasını açık biçimde yasaklar. Bu yasak, uluslararası sistemin temel direklerinden biridir. Aksi halde dünya düzeni, hukuka değil, güç hiyerarşisine dayanır. Bu yüzden de temel kural şuydu: Başka bir ülkeye ancak çok sınırlı şartlarda, uluslararası onayla ya da açık bir saldırıya karşı kendini savunmak için girilebilirdi.

Venezuela örneğinde bu şartların hiçbiri açıkça ortada değil. Ne Birleşmiş Milletler’den alınmış bir yetki var ne de Venezuela’nın ABD’ye yönelik doğrudan bir askeri saldırısı. Buna rağmen Washington, müdahaleyi “haklı” göstermek için bir dizi gerekçe sıralıyor. İşte tartışma tam da burada başlıyor.

ABD’nin gerekçeleri

Venezuela’nın zengin petrol yataklarından bahsetmekten de çekinmeyen ABD yönetiminin öne sürdüğü ilk gerekçe oldukça tanıdık: güvenlik. Trump ve ekibi, Maduro yönetiminin........

© Yeniçağ