27-29 Temmuz 2026’da BM Genel Sekreteri Guterres, Kıbrıs’ta her iki liderle ayrı ayrı ve birlikte görüşmelerde bulunmuştur. Bu görüşmede KKTC Cumhurbaşkanı, 5 1 formülüyle ortak yapılacak toplantıların sonuç odaklı olabilmesi için, bu toplantıdan önce Kıbrıs’taki iki liderin en azından haftada bir görüşerek hazırlık yapmasını teklif etmiş, Genel Sekreter de bu teklifi olumlu karşılayarak her iki liderin ciddi bir hazırlık devresine girmesini tavsiye ederek yeni bir yol haritası ortaya koymuştur.

Liderler bunu bir ev ödevi telakki ederek hazırlıklarına başlamıştır. Bir müddet sonra Rum Liderin toplantı yapmaya hazır olduklarını bildirmesi üzerine, bu kapsamdaki ilk toplantının 26 Ağustos 2026’da yapılması hususunda mutabakat sağlanmıştır.

İkili görüşmelerde neler konuşulacak?

5 1 toplantısından önceki ilk toplantıdan itibaren güven arttırıcı önlemlerin, görüşme metodolojisinin ve özlü konularda görüş alışverişi yapılmasının ve müteakip ikili görüşmelerle de ana toplantıya anlamlı gidilmesinin hedeflendiği söylenmektedir.

İlk toplantıya muhtemelen; karma evlilikten doğan çocukların sorunlarının çözülmesi, ara bölgeden başlamak üzere sınırlardaki mayınların temizlenmesi, düzensiz göçle mücadele ve doğal veya insan kaynaklı afetlerle mücadelede yardımlaşma için ortak hareket edebilme konularının görüşülmesiyle başlanabileceği düşünmektedir.

Tarafların toplantıların devamı için uygun zemin oluşturulmasına önem vereceği, bu nedenle ana konulara hemen girilmeyeceği, ancak kendi hedeflerine ulaşabilmek için hafif yoklamalar yapabilecekleri, böylece 5 1 toplantılarına hazırlıklı gitmeye çalışacakları beklenmektedir.

Tarafların görüşleri ve beklentileri ortak mı?

BM Genel Sekreterinin; BM Güvenlik Konseyi’nin, “siyasi eşitlikle iki toplumlu, iki bölgeli federasyon modelinde Birleşik Kıbrıs Devleti” çerçevesinde bir çözüm beklentisi vardır. Müzakerelerin bu kapsamda yapılmasını arzu etmektedir.

Kıbrıs Rum kesimi ise; 2017 yılında Crans-Montana’da sonuçsuz kalan federasyon müzakerelerinin kaldığı yerden yeniden başlatılmasını istemekte “federasyon temelinde tek egemen devlet” modelinde ısrar etmektedir. Tek egemenlik, tek uluslararası kişilik ve tek vatandaşlık anlayışı da bu yaklaşımın doğal sonucu olmaktadır.

Eskiden federasyona da razı olmayan ancak sonuç da alamayan Rum tarafının tezinin, artık BM görüşüyle........

© Yeniçağ