Aydınlar da “aymalı” ve işin ucundan tutmalı artık

KURTULUŞ SAVAŞI YILLARI 

Çoğu başlığın tükendiği, dibi gördüğü, işlevini yitirdiği ve hatta ihanet tarafına geçtiği yıllardı!

Bir çıkış zorunluydu! Bu çıkış yeni bir milat olmalıydı zira “çökmüş bir harabe” üzerine yeni ve sağlam bir yapı inşa etmek imkansızdı! Ve bu çıkışı sağlayacak olanlar da samimi, yürekli, azimli, yan yana yürümek zorundaydı! Tıpkı o mücadelenin öncü aydın kadınları gibi! 

Kurtuluş Savaşı döneminde en önemli görevi kadınlar üstlenmişti. Kadınların başlattığı mücadele “yürek aydınlarının” öncülüğünde gerçekleşmişti.

Aydınların düzenlediği “kurtuluş toplantıları” vatan ve millet odağında buluşup düşmanı alt etmeyi hedefliyordu.

İdadisi gibi o dönemin kız okullarının öğretmen ve öğrencilerinin de büyük ilgi gösterdiği bu toplantılarda çoğu zaman Halide Edip, Fatma Aliye, Nigar Binti Osman, Naciye Hanım, Fehime Nüzhet, Nakiye Hanım gibi aydın, şair, öğretmen, öğrenci kimliği ile öne çıkan kadınlar kürsüye çıkıp kadınları bilinçlendirmeye yönelik heyecanlı konuşmalar yapıyordu. Bu toplantıların sonunda ordunun ihtiyaçları için kadınlar kendi aralarında kampanya düzenleyerek önemli miktarda yardım topluyordu. Hatta hanımların gözündeki gözlüğü, üzerindeki kürkü dahi çıkarıp verecek derecede fedakârlıkta bulunduklarına dair haberler dönemin basınında yer almıştı. Aydın kadınlar yaptıkları konuşmalarda erkekleri ülkeyi savunmaya çağırmışlar, Rumeli’den sonra sıranın Anadolu’ya geleceğine değinerek tehlikenin büyüklüğüne dikkat çekmişlerdi. Nitekim kadınlar bu öngörülerinde yanılmadı ve 30 Ekim 1918 tarihli Mondros Mütarekesi sonrasında işgaller yaşanmaya başladı!

I. Dünya Savaşı tüm zorluklarıyla birlikte kadınların sosyal ve iktisadi hayatta daha etkin bir şekilde yer almasına yol açtı. Osmanlı kadını öğretmenlikten memurluğa, ticaretten fabrikalara, yol yapımından sokak temizliğine kadar değişik iş alanlarında çalışmaya başladı. Birçok iş alanında savaş nedeniyle erkek işgücü açığı oluşmuş ve bu açığı kadınlar çok hızlı........

© YeniBirlik