Hamas’ın silahsızlandırılması vaadi: Nasıl yorumlanmalı?

Geçtiğimiz hafta nihayetlendirilen (Gerçi daha İsrail’in resmen onaylaması gerekiyor) Hamas’ın silahsızlandırılmayı kabul ettiği anlaşma çok önemliydi. Ama hem Gazze’de süregiden İsrail saldırılarının hem de ABD’nin bir açıklayıp bir ertelediği “İran’a yönelik büyük enerji saldırısı” haberlerinin gölgesinde kaldı. Önemli çünkü bir yandan da ABD’nin Ortadoğu’ya getirmeye çalıştığı dizayn için çalışmaya ve tarafları ikna etmeye uğraşmaya devam ettiğini, taraflar tarafından belirli sınırlarla ikna edilmeye de hala açık olduğunu gösteriyor.

Anlaşmanın işleyip işlemeyeceğini bilmiyoruz. Hamas, silahlarından vazgeçmeyi (ki bu Hamas’ın direniş örgütü olma kisvesinden sıyrılması demek. Tabi ki bu topraklar silahsız direnişi de gördü ama bugünün şartlarında silahsız direnişin mesaj vermek dışında büyük bir başarı şansı olmadığını biliyoruz) İsrail’in Gazze’den çekilmesi şartına bağlıyor. Lübnan Çerçeve Anlaşmasından farklı olarak ABD’nin 2025’de önerdiği 20 maddelik anlaşma İsrail’in Gazze’deki saldırılarına ve işgaline son vermesi ile Hamas’ın silahsızlandırılması arasında bir ilişki kuruyor. Fakat elbette taraflar arasında büyük bir güvensizlik var.

HAMAS VE İSRAİL NE UMUYORLAR?

Hamas, Ortadoğu’daki savaşın daha bitmemesinden -dolayısıyla kazanan ve kaybedenin net olmamasından- faydalanarak Gazze’nin yine de kurtarılabilir olduğunu göstermek istiyor. Biliyoruz ki İsrail’in seçimlere doğru Gazze’deki saldırıları sürdüğü gibi, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki provokasyonları da arttı. Bu Anlaşmanın arabulucuların Türkiye, Katar ve Mısır olduğu düşünülürse ABD/İsrail-İran savaşı sona erdiğinde sahadaki duruma bağlı olarak bu aktörler yumuşak/esnek bir eksen dahilinde bölgesel dengelemelerin parçası olacaklar. Bu dengelemeler, ABD müthiş bir yenilgi yaşayıp bölgeyle ilgili tüm konulardan kendini sıyırmaz ise, Washington'un da öyle veya böyle rızasını alacak. Dolayısıyla Hamas, Hamas sonrası kendi adına varlık alanını bu yumuşak eksenler dahilinde devam ettirmek de istiyor.

İsrail’in elbette arzusu tüm Hamas imalarından, referanslarından arınmış bir Gazze ve Filistin gerçekliği inşa etmek. Fakat savaş, İsrail’i bu amacına gerçekleştirdiği tüm yıkıma rağmen ulaşamadı. Dolayısıyla Anlaşma eğer gerçekleşirse İsrail adına böyle bir kazanç vaat ediyor. Fakat, Hamas’ın bıraktığı silahlar İsrail veya uluslararası bir komisyonun değil, Filistinli........

© YeniBirlik