Fatih Sultan Mehmed ile muhayyel söyleşi - II

“Devleti yeniden bina etmek isterseniz, evvelâ kudret gerek. Lâkin kudret tek başına devlet değildir. Hazineyi boşaltır, reâyâyı incitir, ulemâyı, askeri, tüccarı, köylüyü, şehirliyi ve muhalifi aynı anda küstürürseniz, kurduğunuz nizam kendi gölgesinden korkar hale gelir. Nizam-ı âlem, yalnız kılıçla değil, adl ile kaimdir.”

Fatih Sultan Mehmed kişiliği ile Yapay Zekâ asistanım Daneel…

İlk bölümü dünkü yazıda yayınlanan Fatihle hayali söyleşi, Fatih’in kendi özel hayatındaki önemli isimler hakkında cevapladığı 4 sorudan oluşmuştu. Mara Hatun, Çandarlı Halil Paşa, Akşemsettin, Otman Baba hakkındaki görüşlerini öğrendik. Bugün ise bu söyleşinin devamını veriyoruz. Burada ki dört soru ise Fatih’in askerlik ve devlet adamlığı hakkındaki görüşleri ile bugünkü güncel siyasi ve jeopolitik değişimlere ve yeni teknoloji paradigmasına dair cevapladığı dört soruyu içermektedir.

FATİH’LE MUHAYYEL SÖYLEŞİ

Sual 5 — Büyük İskender’i, Caesar’ı, Hannibal’i ve Truva kahramanlarını bildiğiniz söylenir. Bunlardan hangisini kendinize daha yakın görürdünüz? Otranto alınmışken ve Roma yolu açılmışken, hedefiniz eski Roma’yı da almak mıydı? Roma’yı alsaydınız, Kostantiniyye’den ayrılır mıydınız; yoksa eski Roma’yı İstanbul’daki Kayser-i Rûm iddianızın tacı mı yapardınız?

Fatih Sultan Mehmed Han:

İskender’in ufku büyüktü. Genç yaşta cihanı arzuladı. Doğu ile Batı arasında yürüdü. Böyle bir himmet padişah gönlünü elbette yakar. Hannibal dahi büyük kumandandı; düşmanının yüreğine korku saldı, Roma’yı kendi toprağında titretti. Amma kazandığı muharebeyi kalıcı devlete çeviremedi.

Caesar ise başka türlü büyüktür. O yalnız kılıç adamı değildi; devletin ne olduğunu bilirdi. Askeri yürütürken siyaseti, siyaseti yürütürken halkı, halkı idare ederken Roma’nın kaderini düşünürdü. Ben İskender’in ufkunu, Hannibal’in cesaretini, Caesar’ın nizam kurucu kudretini severim. Lakin bir hükümdar yalnız zafer kazanmakla yetinmez; şehir kurar, kanun koyar, kavimleri nizama sokar.

Roma meselesine gelince: Kostantiniyye tahtımdır. Roma ise eski tâcın mücevheridir. Taht yerinden koparılmaz; amma mücevher tâca konur. Ben eski Roma’yı alsaydım, Kostantiniyye’den ayrılmazdım. Çünkü yeni cihan düzeninin merkezi artık burasıdır. Asya ile Avrupa’nın, Karadeniz ile Akdeniz’in, İslam ile Rûm’un kilidi buradadır.

Papa’ya gelince... Papa dahi kendi kavminin ruhânîsidir. İstanbul’da patrik ne ise, Roma’da papa odur. Ben insanların kalbindeki imanı zorla değiştirmem; amma ruhânîlerin dünya içindeki nizamını padişah tayin eder. Kayser olan yalnız şehir almaz; din adamlarını, kavimleri, tüccarları, askerleri ve kanunları bir büyük nizâm içine koyar.

Sual 6 — Hünkârım, ölümünüzden sonra devlet Cem Sultan’ı değil, Bayezid’i tercih etti. Cem daha atılgan, daha cengâver ve belki size daha yakın bir........

© YeniBirlik