Buradan Yunan liderlere bir şey çıkmaz

Parnasizm, 19. yüzyıl Fransız edebiyatının en güçlü akımlarından biriydi. 1860’ların başlarında ortaya çıkan bu akımla ilgili Suut Kemal Yetkin’in yıllar önce basılmış “Edebiyatta Akımlar” kitabında çok kıymetli bir bölüm vardı. Bilindiği gibi Servet-i Fünun şair ve yazarları Parnasizm edebî akımından derinden etkilenmiş, şiirlerini onlar gibi yazmaya çalışmışlardı. Suut Kemal Yetkin’in Parnasizm akımıyla ilgili bölümde kurduğu bir bağlantı çok önemli ipuçları içeriyordu. Yetkin, Parnasyenlerin Victor Hugo’nun “Les Orientales” adlı şiir kitabından etkilendiklerini söylüyordu. Akımın temel özelliklerini anlamak için bu kitaba başvurmak gerektiğini düşündüm. Parnasyenlerin Hugo’dan etkilenmelerini yadırgamadım fakat büyük Fransız yazarını romanlarıyla biliyorduk. Buna karşın yeni bir akım onun şiirlerine dayanıyordu. Bundan daha şaşırtıcı olan ise şiir kitabının adıydı. Buna rağmen “Les Orientales” adı üzerinde durmak için biraz zaman geçecekti.

Hugo, “Les Orientales”i 1928’de yazmış. Hugo, 1821’de Mora Yarımadası’nda başlayan Yunan İsyanı’ndan heyecana kapılır. Biz Yunan İsyanı diyoruz, onlar bağımsızlık savaşı. Hugo, Yunanlıların Osmanlı devletine karşı isyanının coşkusuyla Fransızların tipik oryantalist yargılarını şiire taşır. Hugo’nun Yunanlıları idealize eden mısraları da dönemin Fransız fikir hayatını şekillendiren önyargılardan beslenir. Hugo’nun izinden giden Parnasyenler de klasik Yunan heykel sanatıyla ilgilenirler.

Klasik Yunan........

© Yeni Şafak