Her şey, Çin’in üretim başkenti Yiwu’daki “Happy Sister” fabrikasında, bir işçinin dikiş iğnesini planlananın tam tersi bir açıyla kumaşa batırmasıyla başlıyor. Ay Yeni Yılı ve “At Yılı” kutlamaları için tasarlanan, aslında neşeyle sırıtan bir figür olması gereken kırmızı peluş atlar, bir üretim hatası sonucunda yüzünde derin bir keder taşıyarak banttan iniyor. Ağız kısmı ters dikilmiş, burun deliklerinden sanki sessizce yaş sızan “Ağlayan At”, modern hayatın yüz ifadesine dönüşüyor. Başlangıçta Ay Yeni Yılı’nın yüksek enerjisini temsil etmesi beklenen bu oyuncak, bugün milyonlarca beyaz yakalının “ofisteki iç sesi” olmayı başararak post-modern tükenmişliğin peluş kürsüsüne dönüşmüşe benziyor.

Türkiye’deki enflasyon ortamında, çalışanların maaşlarının erimesi ve alım gücünün düşmesi, bu figürün temsil ettiği karşılıksız emek hissiyle birebir örtüşüyor. Çin’de bu oyuncak, uzun saatler çalışan ve emeğinin karşılığını alamadığını düşünen” çalışanları tanımlayan bir simgeye dönüşmüş durumda. Oyuncağın aslında gülen bir yüzle ve Ay Yeni Yılı kutlaması için neşe saçacak bir süs olarak tasarlanmış olması, ancak işçilik hatasıyla “üzgün” bir ifadeye bürünmesi çalışanın trajedisini yansıtıyor. Malum Türkiye’deki çalışanlar için de benzer bir “beklenti-gerçeklik” çatışması söz konusu. İyi bir eğitim veya sıkı çalışma karşılığında beklenen refah seviyesi (gülen yüz), ekonomik kriz ve enflasyon (üretim hatası/sistem sorunu) nedeniyle yerini hayatta kalma mücadelesine ve mutsuzluğa (ağlayan yüz) bırakmış durumda.

“996” DÜZENİ

Çin’de bu oyuncağın Weibo’da 100 milyon görüntülenmeye ulaşması tesadüf değil. Çin iş dünyasının meşhur “996” düzeni (sabah 9’dan akşam 9’a, haftada 6 gün çalışma), teknoloji devleri tarafından kutsansa da beyaz yakalılar üzerinde devasa bir........

© Yeni Şafak