Jeopolitik gerçeklik her geçen gün kendini daha çok ve sert dayatmaya başlayacak; BM zirvesini gölgelen ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping buluşması aşamalardan sadece biri…

Bölgemizin yeni peyzajı da buna göre yapılıyor. ABD veya bir başka gücün aklını görerek yapılan eskizlere bakma taraftarıyız ve kimseye ‘haksızsın’ diyemeyiz, tecrübelerimiz o yöndedir. Buna rağmen, ‘peyzaj’ı onun için seçtim, ‘doğal’, bölge bazında ‘yerli’ bir taraf var…

‘Mekke Savunma İttifakı’yla bedenlenen bu bakışın Ankara açısından nasıl gerekçelendirildiğini biliyoruz; ‘bölge sorunları hiç bitmiyor, herkesi dibe çekiyor, bölge ülkelerinin vaziyet etmesi gerekiyor, biz el atmadıkça ‘dışarıdan gelenler’ müdahil oluyor, bu daha berbat hale getiriyor, uzadıkça uzuyor”…

Peki bu teşhiste-ki doğru-‘dışarıdan gelen’ kim? Çoğunlukla ABD. Ara sıra Rusya. Alaka boyutunda da Çin. ‘Hegemon’un, yani ABD’nin “mirasını” temizlemeye didiniyoruz. Sırlı taraf şu; bölge ülkelerinin ‘vaziyet etme’ biçim ve yoğunluğu da tartışılabilir fakat bu yapılırken ‘hegemon’ nerede?..

Rusya bölgede kalmadı diyebiliriz. Sınırlı nüfuzu var ama belirleyici değil. Hatta, ülkenin Güney Kafkasya sınırınlarına kadar dayadılar bu ‘azaltma’yı. Avrupa kanadı ortada zaten. İran, ha keza. Ölmedi ve-dahi ABD’nin kazanmasına izin vermedi. Önemli. Ama çok yaralandı. Tıpkı Rusya gibi. Suriye ve Irak’taki varlığını diri tutmaya çalışıyorsa da yine ‘belirleyici’ değil. Amerika? Gidiyor. Kalma niyeti yok, kalmaya gücü de yok…

Büyük güçler çekilirken hep ‘kendi kontrolünde’ ülkeler/bölgeler/liderler bırakmak ister yerine. ABD için bu sefer farklı; kendi kontrolünde olmasa da, hatta ABD politikaları çizgisinden zaman zaman çıksa da (!), ‘düşmanın/rakibin kontrolüne girmeyen’ bir bölge veya ülkeler bekliyor. Gerçekçi. ‘ABD uzaklaştıkça’, rakipleri bölgeye yak(ın)laşır.........

© Yeni Şafak